مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٧
مولى نيست تا همتاى او شود در حالى كه شريك آزاد از نظر وجهه اجتماعى همتاى او مى شود.
با توجه به اين مقدمه قرآن يادآور مى شود اين بشر مشرك چگونه به خود اجازه نمى دهد كه برده و كنيز، همتا و شريك او باشد در حالى كه مخلوق خدا را كه در درجه خدا نيست شريك خدا قرار مى دهد و براى آن حق تصرفي در آفرينش مانند خدا قائل مى شود.
در حقيقت خدا از طريق بيدار كردن فطرت، بيمارى شرك را معالجه مى كند و آن اين كه مخلوق خدا كه محتاج خدا است پست تر از آن كه شريك خدا باشد همچنان كه برده و كنيز به خاطر نياز به مولى پست تر از آن است كه شريك شما گردد.
اكنون كه به توضيح مثل پرداختيم، به توضيح جمله هاى آيه مى پردازيم :
١. (ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلاً مِنْ أَنْفُسِكُمْ)يعنى تشبيه و تمثيلى كه مربوط به خود شما مطرح مى كند.
٢. (هَلْ لَكُمْ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ)آيا از آنچه كه مالك آنها هستيد مانند بردگان، حاضريد شريك اموال قرار دهيد «فأنتم فيه سواء» يعنى آنان مانند شما در تصرف در اموال يكسان باشند؟!
پاسخ اين است كه نه، هرگز حاضر نمى شوند.
بنابراين استفهام در آيه هل لكم استفهام استنكارى است.
(تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ).
«آيا از آن بردگأن مى ترسيد، همان طور كه ديگر شريكان آزاد خود مى ترسيد، به طور مسلم نه».
سرانجام قرآن يادآور مى شود اين نوع مثل ها براى افرادى است كه تعقل كنند و از شرك برگردند.