مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٩

(وَ لاَ يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّىِّءُ إِلاَّ بِأَهْلِهِ)[١]

«خدعه زشت، جدعه گران را احاطه مى كند».

فردوسي در اين مورد مي گويد:

كسى توبره بر كند ژرف چاه *** سنرد گر كند خويشتن رانگاه

٤. «مثل» حقايق اخلاقي واجتماعي را كه فراتر از حس ولمس است، در قالب امور محسوس مي ريزد وآن را به اذهان نزديكر مى سازد، چنان كه مي گويند:

حق «مثل»ها را زند هر جابه جاش *** مى كند معقول را محسوس وفاش

تا كه در يابند مردم از مثل *** آنچه مقصود است بى نقص وخلل

٥. «مثل» به خاطر برگيرى يك رشته افكار وانديشه هاى بلند، طرف را به كنجكاوى وادار مى كند تافكر وانديشه خويش را بكار اندازد واقعيت را به دست أورد، مااين حقيقت رابايك مثل روشن مي كنيم:

در زبان عرب آنجا كه پاسخ نيكى به بدى داده شود، مى گويند: «جزى جزاء سنمار».

استماع اين مثل طرف را وادار مى كند كه از واقعيت «سنمار» و جزاى أو آگاه شود قهراً بايد تاريخ را ورق بزند، وتاريخ مي گويد: سنمار بنايى بود رومى، قصر عظيمي را در كنار رود فرات براى نعمان ملك حيره بنا كرد، آنگاه كه كه آن را به نيكويى به پايان رسانيد، نعمان امر كرد تا أو را از بام قصر فرو افكنند تا بميرد تا نتواند مانند آن قصر را براى ديگرى بنا كند از آن پس جزاى أو در عرب مثل سائر گشت ودرباره كسى كه در مقابل كار نيك، به بد جزاء داده شود،