مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٧
تا اينجا باتعريف مثل ومثال وفرق آن باحكمت آشنا شديم، اكنون لازم است در فوايد ومزاياى مثل كمى گفت وگو كنيم.
فوايد وآثار سازنده مَثَل
بهره گيرى از مَثَل در گفتار ونوشتار مزايايى دارد كه به صورت فشرده به آنها اشاره مى كنيم:
١. حضور پيوسته يك سخن كوتاه در ميان جامعه، آن هم به مدت طولانى، بيانگر پختگى فكرى است كه «مَثَل» حامل آن مى باشد واگر حامل فكر خامى بود، تجربه ومرور زمان خلاف آن راثابت مى كرد، ومثل از چشمها مى افتد واز حافظه زمان حذف مى گرديد.
اگر براى مسائل طبيعى ورياضى، آزمايشگاهى وجود دارد كه درستى ونادرستى فورمول، راثابت مى كند، براى انديشه هاى اجتماعى كه امثال بيانگر آن مى باشند، آزمايشگاهى است به نام تاريخ زندگى اقوام وملل. واستوارى يك انديشه در ميان آنان وپايدارى آن در حافظه جامعه، نشانه پختگى فكر وپشتيبانى مردم از آن است مااين حقيقت را با توضيح يك مَثَلى روشن مى كنيم:
براى بيدار كردن إنسان بى عار كه در گوشه اى لميده وپيوسته خواب ثروت مى بيند بدون اين كه دست خود را به سياه وسفيد بزند بهترين منطق، همين شعرى است كه در جامعه به صورت مثل درآمده است. وتجربه وآزمون پشتيبان آن مى باشد.
نابرده رنج، گنج، ميسر نمى شود *** مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد
٢. نوع مثل به خاطر ايجاز واختصار، از نيم خط تجاوز نمى كند امّا در