روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٩١ - ترجمه
قوله تعالى: قُلْ إِنَّمٰا أَنَا مُنْذِرٌ ،آنگه گفت:بگوى اى محمّد كه:من پيغامبرىام ترساننده و نيست خداى مگر[يك] [١]خداى قهركننده.در اين آيت تقرير توحيد قديم-جلّ جلاله-است و تقرير نبوّت پيغامبرش محمّد مصطفى-صلّى اللّه عليه و على آله-.
رَبُّ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ ،خداى آسمان[ها] [٢]و زمين است و آنچه در ميان آن است و عزيز و منيع و غالب است.
قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ ،بگو اى محمّد كه:اين خبرى است بزرگوار [٣].مجاهد و سدّ[ى]گفتند:كنايت است از قرآن.حسن بصرى گفت:كار قيامت است اين.
أَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ ،شما از او اعراض مىكنى و عدول مىنمايى و به موجب آن كار نمىكنى.
مٰا كٰانَ لِي مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلىٰ ،مرا علمى نيست به جماعت برتر،يعنى فريشتگان چون خصومت كردند.بيشتر مفسّران گفتند:خصومت فريشتگان در حديث آدم بود كه چون گفتند: ...أَ تَجْعَلُ فِيهٰا مَنْ يُفْسِدُ فِيهٰا [٤]-الآية.و عبد اللّه عبّاس گفت.از رسول-عليه السّلام-كه خداى تعالى مرا گفت:تو دانى اى محمّد كه ملاء اعلى كه فريشتگاناند در چه خصومت كردند؟گفتم:بار خدايا!ندانم.
گفت:خصومت كردند در درجات و كفّارات.
امّا كفّارات:
اسباغ الوضوء فى السّبرات [٥]،و نقل الاقدام الى الجماعات،و انتظار الصّلاة بعد الصّلاة.
و امّا الدّرجات:فافشاء السّلام و اطعام الطّعام و الصّلاة باللّيل و النّاس نيام.
گفت:كفّارات تمام كردن وضو باشد در سختيها و قدم برگرفتن به جماعات و انتظار نماز كردن پس نماز.
امّا درجات:سلام كردن بر همهكس و طعام دادن و نماز كردن به شب كه مردم خفته باشند.
إِنْ يُوحىٰ إِلَيَّ إِلاّٰ أَنَّمٰا[أَنَا] [٦]نَذِيرٌ مُبِينٌ ،وحى نمىكنند به من الّا آنكه من
[١] -اساس:ندارد،از دا،افزوده شد.
[٢] -اساس:ندارد،از آج:افزوده شد.
[٣] -دا:بزرگ.
[٤] -سورۀ بقره(٢)آيۀ ٣٠.
[٥] -اساس:فى الشدّات،به قياس با نسخۀ دا،تصحيح شد.
[٦] -اساس،ندارد با توجه به ديگر نسخهها و قرآن مجيد افزوده شد.