روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨٥ - ترجمه
ايشان را ذكر سراى.
وَ إِنَّهُمْ عِنْدَنٰا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيٰارِ ،و ايشان نزديك ما از گزيدگاناند.
وَ اذْكُرْ إِسْمٰاعِيلَ [٩٩-پ] وَ الْيَسَعَ وَ ذَا الْكِفْلِ ،آنگه گفت:ياد كن اسماعيل و اليسع را.كوفيان الّا عاصم و اليسع،به دو«لام»خواندند،«لام»تعريف در او بردند با آنكه اسم علم است و باقى قرّا به يك لام خواندند [١].چنان كه شاعر گفت [٢]:
وجدنا الوليد بن اليزيد مباركا
شديدا باعباء الخلافة كاهله
وَ ذَا الْكِفْلِ وَ كُلٌّ مِنَ الْأَخْيٰارِ
،و همه گزيدگان بودند،چه جمله پيغامبراناند، و حديث و قصّۀ ايشان در سورة الانبياء رفته است [٣].
هٰذٰا ذِكْرٌ ،اين ياد كردى است تو را، وَ إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ ،و پرهيزكاران را حسن- المآب باشد و نيكو [٤]بازگشتن.
جَنّٰاتِ عَدْنٍ ،بدل حسن المآب است،بهشتهاى مقام، مُفَتَّحَةً لَهُمُ الْأَبْوٰابُ ، درهاى آن گشاده براى ايشان.
مُتَّكِئِينَ فِيهٰا ،نصب او بر حال است،تكيه زده باشند آنجا. يَدْعُونَ فِيهٰا ، مىخواهند و مىخوانند خدم و حشم را به ميوۀ بسيار و انواع شراب.
وَ عِنْدَهُمْ ،و به نزديك ايشان باشند زنانى از حور العين،چشم كشيده كه نظر مقصور باشند [٥]بر شوهران خود، أَتْرٰابٌ ،همزاد [٦]،يعنى،همه به يك سنّ [٧]همه جوان و همه با جمال.مفسّران گفتند:از بنات سىساله تا سىوسهساله،واحدها:ترب، قال ابن ابى ربيعه:
ابرزوها مثل المهاة [٨]تهادى
بين عشر كواعب اتراب
هٰذٰا مٰا تُوعَدُونَ لِيَوْمِ الْحِسٰابِ
،اين آن است كه شما را وعده دادهاند براى روز قيامت.ابن كثير و ابو عمرو،به«يا»خواندند خبرا عن الغائب.و باقى قرّا به«تا»ى
[١] -دا،آج،لب،اين جمله را پس از بيت عربى آوردهاند.
[٢] -دا،افزوده:شعر.
[٣] -آج،لب:رفته.
[٤] -آج،لب:نيكوى.
[٥] -دا،آج،لب:نظر ايشان مقصور باشد.
[٦] -دا:همه همزاد.
[٧] -دا:همه هم سنّ.
[٨] -آج،لب:المهاد.