روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨٦ - ترجمه

خطاب گفتند،«لام»اين به معنى«فى»است،اى،فى يوم الحساب [١].

إِنَّ هٰذٰا لَرِزْقُنٰا ،اين روزى ماست كه داديم شما را.اضافة الفعل الى فاعله، مٰا لَهُ مِنْ نَفٰادٍ ،اين بنرسد و اين را بن نيايد [٢].

هٰذٰا ،مبتداى محذوف الخبر،اى،ما ذكرنا لاهل الجنّة،اين آن است كه ما گفتيم اهل بهشت را خواهد بودن. وَ إِنَّ لِلطّٰاغِينَ ،كلامى است مستأنف،و طاغيان و عاصيان را بدى بازگشتنگاه خواهد بودن.

جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهٰا ،بدل لَشَرَّ مَآبٍ ،گفت:دوزخى است كه ايشان به آن تافته و سوخته شوند، فَبِئْسَ [٣]الْمِهٰادُ ،و بد قرارگاه و گهواره [٤]است آن.

هٰذٰا ،اى،هذا ما ذكرنا لأهل النّار.آنگه گفت: فَلْيَذُوقُوهُ ،تا دو كلام باشد.

و گفتند:تقدير آن است كه كلام مقدّم و مؤخّر [٥]كنند،اى،هذا حميم فليذوقوه.و اگر گويند:هذا در محل نصب باشد به فعل مقدّر،دلّ [٦]عليه الظاهر،هم روا باشد، چنان كه[١٠٠-ر] وَ الْقَمَرَ قَدَّرْنٰاهُ [٧]...،و اگر گويند محلّ او رفع باشد به ابتدا [٨]، فَلْيَذُوقُوهُ ،خبرش باشد،چنان كه: سُورَةٌ أَنْزَلْنٰاهٰا [٩]...،آنگه تقدير كنى محذوفى، گويى،منه: حَمِيمٌ وَ غَسّٰاقٌ ،كقول الشاعر:

هذا اذا ما اضاء الصّبح في غلس و غودر البقل ملوىّ و مخضود
اى،فمنه [١٠]ملوىّ و منه مخضود.

و قرّا در«غسّاق»خلاف كردند:حمزه و كسائى و خلف و يحيى بن وثّاب،در شاذّ مشدّد خواندند،و دگر قرّا مخفّف خواندند.بر قرائت اوّل مبالغت باشد در اسم