روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٢ - ترجمه
گويد:بنويسم؟گويد:توقّف كن،باشد كه پشيمانش [١]شود يا استغفارى كند يا توبه كند.تا سهبار مراجعت كند اگر بنده استغفار كند يا توبه كند،هيچ بر او ننويسند،و اگر نكند از پس آن گويد:بنويس كه خداى ما را از اين برهاناد كه بدترين است ما را اين كه جانب خداى را مراقبت نكند و از ما شرم ندارد،و ذلك قوله: مٰا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاّٰ لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ [٢]،و دو فريشتۀ ديگرند خداى را در پيش و پس ما كه ما را نگاه مىدارند،و ذلك قوله تعالى: لَهُ مُعَقِّبٰاتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللّٰهِ ،و فريشتهاى ديگر هست موى پيشانى توبه دست اوست، يعنى مسلّط است بر تو.چون تو تواضع كنى تو را رفيع كند،چون تكبّر كنى تو را فروشكند ،و دو فريشتۀ ديگر كه بر لب تو موكّلاند،هيچچيز نگاه ندارند جز صلات [٣]تو بر محمد و آل محمّد،و فريشتهاى ديگر بر دهن تو موكّل است رها نمىكند كه مار در دهن تو شود،و دو فريشته بر چشمهات موكّلاند.اين ده فريشتهاند موكّل بر هر آدميى.به شب ده ديگر بيايند و دهگانه روز بروند،فريشتگان شب بروند ده ديگر براى روز بيايند،جمله بيست فريشتهاند ده به روز و ده به شب،و ابليس به روز متعرّض وسوسۀ آدميان باشد و فرزندانش به شب.
قتاده و ابن جريح گفتند:اين فريشتگانىاند متعاقب كه به شب و روز به آدميان آيند و در نماز بامداد و نماز شام جمله مجتمع شوند و به هم حاضر آيند.
همّام بن منبّه روايت كند از ابو هريره كه رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-گفت:
خداى را فريشتگانى هستند براى شب بر ما موكّل و فريشتگانى براى روز بر ما موكّل،به نماز ديگر و نماز بامداد مجتمع شوند چون با آسمان شوند.فريشتگان شب، خداى تعالى گويد ايشان را:بنده مرا چگونه رها كردى؟گويند:بار خدايا!تو عالمتر [٤]،در نمازش رها كرديم.اين ديگر فريشتگان را گويد:بنده مرا چگونه ديدى؟گويند:بار خدايا! [٥]كه آمديم در نمازش يافتيم [٦].
سعيد جبير گفت:از عبد اللّه عبّاس كه:مراد بقوله: لَهُ ،پادشاهى است كه او را
[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم:پشيمان.
[٢] .سورۀ ق(٥٠)آيۀ ١٨.
[٣] .بم،آز،آج،لب:صلوات.
[٤] .قم،آو،بم،آب،آج،مل:عالمترى.
[٥] .بم،آز،آب،آج،لب+ما.
[٦] .بم،آج،لب:ديديم.