روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٨ - ترجمه

آن [١].آنگه گفت:واى بر كافران از عذاب سخت كه برايشان خواهد بودن در دوزخ.

آنگه وصف كرد كافران را به آن‌كه اختيار مى‌كنند دنيا را و منافع آن را بر آخرت.و محلّ«الّذين» [٢]جرّ [٣]است براى آن‌كه صفت«كافرين»است.و استحباب،طلب محبّت چيز باشد به تعرّض آن،و محبّت ارادت منافع محبوب باشد.

و استحباب اين جا به معنى اختيار است به قرينۀ«على» [٤]،يقال:استحبّ كذا على كذا،اذا اختاره عليه،و منه قوله: وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمىٰ عَلَى الْهُدىٰ [٥]... ،اى اختاروا الكفر على الإيمان.حق‌تعالى دوستى دنيا و اختيار او بر آخرت از جملۀ مذمّت شمرد برايشان.و رسول-عليه السّلام-گفت:

حبّ الدّنيا رأس كلّ خطيئة..

در خبر است كه رسول-صلّى اللّٰه عليه و على آله-گفت:فرداى قيامت [٦]جماعتى را از امّت من در قيامت آرند و صحايف ايشان بنگرند مردمانى بوده باشند كه:كانوا يقيمون الصلاة و يؤتون الزكاة و يأخذون وهنا من الليل،نمازها به اوقات و شرايط خود گزارده [٧]باشند و زكات مال داده باشند و به نماز شب قيام كرده باشند، حق‌تعالى بفرمايد تا ايشان را به دوزخ برند.گفتند:يا رسول‌اللّٰه!به چه جرم ايشان را به دوزخ برند؟گفت:گناه ايشان آن باشد كه:

كلّما بدا لهم شىء من الدّنيا وثبوا عليه ،با اين خصال چون از دنيا چيزى پديد آمدى،به آن جستندى [٨]و بر او حرص [٩]نمودندى. وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ ،بيان كرديم كه:«صدّ»،هم لازم است و هم متعدّى،از راه خداى مى‌برگردند و ديگران را بر مى‌گردانند،يعنى مسلمانى.و سبيل و طريق يكى باشد،و هم مذكّر است و هم مؤنّث. وَ يَبْغُونَهٰا عِوَجاً ،و طلب كنند آن را كژّى،يعنى خواهند تا كژ كنند آن را و در دين و كار و كلام«عوج»گويند به كسر [١٠]و در چوب و ديوار و آنچه اجسام باشد به فتح«عين»عوج گويند.