روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥٠ - ترجمه

براى آن‌كه در آن‌وقت بوى بهشت جز از آن پيرهن [١]نبودى.عبد اللّٰه عبّاس گفت:

ميان ايشان هشت روزه راه بود،به روايتى ديگر هم از عبد اللّٰه عبّاس كه او گفت:

ميان يوسف و يعقوب چندان بود كه ميان كوفه و بصره،حسن گفت:ميان ايشان هشتاد فرسنگ راه بود،براى آن‌كه يعقوب به وادى كنعان بود از زمين فلسطين.

[٣٥-ر]و گفته‌اند:به زمين جزيره بود و يوسف به مصر بود.يعقوب راست كه بوى پيرهن [٢]يوسف[بيافت] [٣]مضطرب شد،گفت بوى آشنايان مى‌شوم [٤].گفتند:چه بوى مى‌شنوى [٥]؟گفت:بويى كه اگر بگويم مرا ملامت كنى.گفتند:آخر[بگوى] [٦]گفت:بوى يوسف مى‌يابم. لَوْ لاٰ أَنْ تُفَنِّدُونِ ،اگر نه آنستى كه شما مرا ملامت كنى.

مجاهد گفت:اگر نه آنستى كه مرا سفيه خوانى.عبد اللّٰه عبّاس گفت:مرا جاهل خوانى.ابن جريج گفت:گوى [٧]عقلت برفته است.سعيد جبير و سدّى و ضحّاك گفتند:مرا به دروغ دارى.ضحّاك گفت:مرا گوى [٨]خرف گشته است.ابو عمرو بن العلاء گفت:بر من زشت [٩]كنى [١٠].كسائى گفت:مرا عاجز خوانى.اخفش گفت:مرا ملامت كنى.و اصل«فند»،فساد باشد،من قول الشّاعر:

الّا سليمان اذ [١١]قال المليك له قم فى البريّة فاحددها عن الفند
اى امنعها من الفساد،و قال الشّاعر فى معنى التفنيد،بمعنى اللّوم [١٢]:

يا صاحبىّ دعا لومى و تفنيدى فليس ما فات من امر بمردود
و قال جرير بن عطيّة [١٣]:

يا عاذلىّ دعا الملام و اقصرا طال الهوى و اطلتما التّفنيدا
و يقال:افنده الدّهر اذا افسده،و قال ابن مقبل [١٤]:

دع الدّهر يفعل [١٥]ما اراد فانّه اذا كلّف الإفناد بالنّاس افندا