او پيغامبران را نصرت و ظفر و دولت دادن بر كافران بود. إِنَّ اللّٰهَ عَزِيزٌ ذُو انتِقٰامٍ ،كه خداى تعالى عزيز است،ظلم به او راه نبرد [١]و خداوند انتقام و كينه كشيدن است از ظالمان.

يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ ،گفتند:عامل در«يوم»انتقام است،اى ينتقم من الظّلمة يوم.حق‌تعالى گفت:من انتقام كشم از ظالمان روزى كه زمين را بدل كنند بجز اين زمين[٧١-ر]،يعنى روز قيامت.

و در تبديل زمين خلاف كردند،بعضى گفتند:صورت اين زمين بگردانند با صورتى و شكلى ديگر،و مرجع اين قول با اختلاف تأليف [٢]بود.عبد اللّٰه عبّاس و عبد اللّٰه مسعود و انس مالك و مجاهد گفتند:زمين را بدل كنند به زمينى از سيم سپيد كه بر او گناه نكرده باشند.و روايت كرده‌اند از اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-كه او گفت:زمين را سيم گرداند خداى تعالى و آسمان را زر [٣].سعيد جبير و محمّد بن كعب گفتند:زمين را بدل كنند به زمينى چون قرص سپيد تا مؤمن [٤]از زير پاى خود مى‌گيرد [٥]آن [٦]نان و مى‌خورد،و اين ازآنجاست كه سهل بن سعد گفت كه رسول -عليه السّلام-گفت:

يحشر النّاس يوم القيامة على ارض بيضاء عفراء [٧]كقرصة النّقىّ ليس فيها معلم لاحد. روايتى ديگر از عبد اللّٰه مسعود آن است كه زمين قيامت از آتش باشد و اهل قيامت ازآنجا مى‌نگرند و غرفات بهشت مى‌بينند و حوريان [٨]را مى‌بينند،و مردم از گرماى آن آتش چنان شوند كه عرق لگام بر دهن ايشان كند.

عبد اللّٰه عبّاس گفت:زمين همان باشد [٩]آكا[م] [١٠]و جبال [١١]بلندى [١٢]و كوههاى او بدل كنند،چنان كه شاعر گفت:

[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز مل،ظلم را به او راه نبود.

[٢] .آب،آز،مش:تأويل.

[٣] .آب،مش+سپيد.

[٤] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم و مل:مؤمنان.

[٥] .آب،آج،آل،آز،لب،مش:مى‌گيرند.

[٦] .آو:از.

[٧] .آو،آج،آل،لب،مش:غرّاء،آز،اغرّ.

[٨] .قم،آب،آز:حوران.

[٩] .مش+كه.

[١٠] .با توجه به قم افزوده شد،آو،آب،آز،مش+آجام،آج،آل:آهام.

[١١] .كذا در اساس و قم،آو،بم،آب،آز،ديگر نسخه‌ها+و.

[١٢] .آز،مش:بلند.