روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٢ - ترجمه

به أمرى كه صحيح بود كه متعلّق باشد به او از ايقاع فعلى به او جز كه ايشان گفتند متعلّق بود به زنا،و ما گفتيم متعلّق بود به ضرب و دفع،پس ظاهر نيست با ما و ايشان و چون ما را و ايشان را عدول مى‌بايد كردن از ظاهر،ايشان چه اولى‌ترند از ما كه حمل كنند بر زنا [١]ازآن‌كه ما حمل كنيم بر ضرب و دفع،بعد ما كه ما اولى‌تريم كه ما حمل به دليل مى‌كنيم و ايشان بى‌دليل،و با حمل ما پيغامبر مسلّم است و منزّه و با حمل ايشان پيغامبر ملوم و مذموم و متّهم.اگر گويند هر دو همّت وارد است يك [٢]مورد،چرا يكى [٣]حمل كردى بر وجهى نيكو-و آن ضرب و دفع است-و يكى على الزّنا و القبيح [٤]؟گوييم:براى دليل چنين كرديم كه ادلّۀ عقل و قرآن و آثار [٥]بر اين دليل كرد و الّا هر دو را حمل كردندى على وجه واحد،امّا من حيث العقل دليلى نيست بر عصمت زليخا،حمل كرديم بر آنچه گفتند در حق او از همّت قبيح و زنا، و امّا در حقّ يوسف-عليه السّلام-چون ادلّۀ عقل راه نمود به عصمت او و تنزيه [٦]او از صغاير و كبائر،لا بدّ حمل بايست كردن بر وجهى كه لايق باشد به حال او.اما ادلّۀ قرآن كه دليل مى‌كند بر عصمت يوسف و برائت او از گناه و بر اتّهام زليخا،چند آيت است:

منها قوله تعالى: وَ قٰالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ امْرَأَتُ الْعَزِيزِ تُرٰاوِدُ فَتٰاهٰا عَنْ نَفْسِهِ قَدْ شَغَفَهٰا حُبًّا إِنّٰا لَنَرٰاهٰا فِي ضَلاٰلٍ مُبِينٍ [٧]،و قوله: وَ رٰاوَدَتْهُ الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِهٰا[عَنْ نَفْسِهِ] [٨]وَ غَلَّقَتِ الْأَبْوٰابَ وَ قٰالَتْ هَيْتَ لَكَ قٰالَ مَعٰاذَ اللّٰهِ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوٰايَ إِنَّهُ لاٰ يُفْلِحُ الظّٰالِمُونَ [٩]و قوله تعالى حكاية عنها: اَلْآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ أَنَا رٰاوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ وَ إِنَّهُ لَمِنَ الصّٰادِقِينَ [١٠]،و قوله ايضا: فَذٰلِكُنَّ الَّذِي لُمْتُنَّنِي فِيهِ وَ لَقَدْ رٰاوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ فَاسْتَعْصَمَ وَ لَئِنْ لَمْ يَفْعَلْ مٰا آمُرُهُ لَيُسْجَنَنَّ وَ لَيَكُوناً مِنَ الصّٰاغِرِينَ [١١]،