بگو كه هيچ پيغامبر را نباشد كه آيتى و معجزه‌اى آرند [١]الّا به فرمان خداى.آنگه گفت: لِكُلِّ أَجَلٍ كِتٰابٌ ،هر اجلى و وقتى را نوشته‌اى هست،يعنى هر اجلى و وقتى از آجال اعمار بنى آدم و جز آن بر لوح محفوظ نوشته است،و ضحّاك گفت:

اين مقلوب است و تقدير چنان است كه،لكلّ كتاب اجل،هر نوشته‌اى را وقتى هست كه چون به آن‌وقت رسد آنچه نوشته باشند در وجود آيد.آنگه بيان كرد كه همۀ نوشته بر يك حد بنماند،بهرى آن بود كه بماند و بهرى آن بود كه محو كنند و بسترند و به جاى آن چيزى دگر اثبات كنند و بنويسند.

يَمْحُوا اللّٰهُ مٰا يَشٰاءُ ،گفت:بسترد خداى آنچه خواهد و بنويسد آنچه خواهد از آجال و ارزاق.ابن كثير و ابو عمرو و يعقوب خواندند: يُثْبِتُ ،به تخفيف من الاثبات، و باقى قرّاء به تشديد من التّثبيت و معنى تكثير فعل بود، وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتٰابِ ،و به نزديك اوست«امّ‌الكتاب»و«اصل الكتاب»كه لوح محفوظ است.

مفسّران خلاف كردند در معنى آيت،عبد اللّٰه عمر روايت كرد از رسول -عليه السّلام-كه او گفت:خداى تعالى همه چيز محو كند و اثبات از آنچه او خواهد چنان كه خواهد،مگر شقاوت و سعادت و مرگ.

عكرمه گفت از عبد اللّٰه عمر كه:بر آسمان دو نوشته است،يكى لوح محفوظ و چيزى ديگر كه بر او نويسند.آنچه بر لوح محفوظ نويسند آن را تغيير و تبديل نبود و آنچه بر نوشتۀ ديگر نويسند آن را تغيير و تبديل كنند به محو و اثبات.ابو صالح و ضحّاك گفتند: يَمْحُوا اللّٰهُ مٰا يَشٰاءُ معنى آن است كه خداى تعالى بسترد از ديوان حفظۀ اعمال ما آنچه برآن ثواب و عقابى نبود از مباحات.كلبى گفت:اين محو در [٢]دو چيز باشد [٣]،در ارزاق و آجال،بسترد آن نوشته را و زيادت كند.همّام گفت،او را گفتم:اين كه گفت تو را؟گفت:ابو صالح عن جابر بن عبد اللّٰه عن النّبىّ-صلّى اللّٰه عليه و على آله.پس از آن كلبى را ديدم از اين آيت سؤال كردم او را،گفت:معنى آن است كه،كرام الكاتبين در نامۀ اعمال ما همه چيز بنويسند [٤]از اقوال و افعال.

چون روز پنج شنبه باشد هرچه در او ثواب و عقاب نبود از مباحات بيفگنند و محو كنند و

[١] .قم:آرد.

[٢] .آب،آز+او.

[٣] .قم:بود.

[٤] .آب،آز:بنويسد.