روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٢ - ترجمه

را تا جمله خواندگان و حاضران از آن مهمانى چهل زن بر آمدند،و محمّد بن اسحاق گفت:براى آن،حديث ايشان را مكر خواند كه ايشان به آن حديث مكر كردند و حيلت تا يوسف را ببينند،كه يوسف از خانه بيرون نيامدى [١]و ايشان را مراد [٢]بود كه او را ببينند از آنچه مى‌شنيدند از جمال او،اين حديث بكردند تا باشد كه راعيل [٣]ايشان را بحاضر [٤]كند و او را به ايشان [٥]نمايد آن‌چنان آمد كه ايشان انداختند و نيز [٦]انديشۀ ايشان خطا نشد،او دعوت [٧]بساخت و ايشان را بخواند. وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً ،و بساخت براى ايشان مجلسى در او بالشها نهاده كه بر او تكيه كنند.و «أعتدت»أفعلت من العتاد و أعتد و أعدّ بمعنى واحد،قال اللّه تعالى: إِنّٰا أَعْتَدْنٰا لِلظّٰالِمِينَ نٰاراً [٨]... ،و المتّكأ،موضع الاتّكاء،و هى النّمارق و الوسائد.عبد اللّه عبّاس متّكا را تفسير بر وسائد داد.سعيد جبير و قتاده و ابن اسحاق گفتند:متّكا،اى طعاما.قتيبى گفت:اين بر توسّع و مجاز است براى آن‌كه آن‌كس كه اكرام مهمان كند براى هريك على‌حده و ساده‌اى بنهد تا عند آن‌كه طعام خورد [٩]بر او تكيه كند.

و بعضى دگر گفتند:نه براى اين [١٠]تشبيه است كه اين خود لغتى است في الطّعام، يقال اتّكأنا عند فلان،أى طعمنا.قال عدى بن زيد:

فظللنا بنعمة فاتّكأنا و شربنا الحلال من قلله
اى طعمنا.آنگه آنان كه طعام گفتند در او خلاف كردند.عبد اللّه عبّاس گفت:ترنج بود.ضحّاك گفت:بز ما ورد بود.عكرمه گفت:چيزهايى ساخته بود كه به كارد حاجت باشد [١١]آن را چون خربزه و ترنج و موز و آنچه به اين ماند.ابن زيد گفت:ترنج بود و انگبين،و از اقوال[١٤-پ]آن درست‌تر [١٢]است كه طعامى بود كه به كارد [١٣]تمام شدى،لقوله: وَ آتَتْ كُلَّ وٰاحِدَةٍ مِنْهُنَّ سِكِّيناً ،و [١٤]هريكى را ازيشان [١٥]