روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩١ - ترجمه

فريشتگان شب و روز باشند كه چون فريشتگان روز بشوند،از آن شب بيايند و چون فريشتگان شب بروند،فريشتگان [١]روز بيايند به عقب يكديگر،براى آن معقّبات [٢]خواند ايشان را.و تعقيب،چيزى به عقب ديگر آوردن باشد،و منه التّعقيب فى الصّلاة،و براى آن به لفظ تأنيث گفت كه،معقّبات جمع معقّبه باشد و معقّبه جمع معقّب،پس اين لفظ جمع جمع است و گفتند:اين مبالغت در جمع باشد، كرجالات و بيوتات. مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ ،از پيش او،و ضمير،راجع است با هريكى از مستخفى [٣]به شب و سارب به روز، وَ مِنْ خَلْفِهِ ،و از پس او، يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللّٰهِ ،او را نگاه مى‌دارند به فرمان خداى.گفتند:«من»به معنى«با»است،و كوفيان گفتند:عرب حروف صفات بعضى به جاى بعضى بنهد،منها قوله تعالى:

وَ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ [٤]... ،اى على جذوعها،و قوله: عَيْناً يَشْرَبُ بِهٰا عِبٰادُ اللّٰهِ [٥]... ،اى منها،و اين قول به نزديك بصريان درست نيست،ايشان گفتند:

«من»تعلّق به معقّبات دارد،يعنى اين تعقيب از فرمان خداى مى‌كنند لا من قبل انفسهم،و قولى دگر گفتند كه:«من»به فعلى محذوف تعلّق دارد،كانّه قال:

معقّبات صادرات من امر اللّه.

در خبر مى‌آيد كه خداى را تعالى فريشتگان‌اند موكّل به حفظ ما،تا شياطين از جسمهاى ما همچنان بازمى‌رانند كه يكى از ما مگس از انگبين براند[٤٥-ر].

عبد اللّه عبّاس گفت:اين فريشتگان بنده را از آفات و عاهات نگاه مى‌دارند،چون قضاى خدا درآيد،رهاش كنند و با قضا بس نباشند.و بعضى دگر گفتند:مراد فريشتگان‌اند كه اعمال ما نگاه مى‌دارند،و ايشان كراما كاتبين‌اند [٦].

و در خبر است كه يكى از جملۀ بزرگان صحابه از رسول-عليه السّلام-پرسيد كه بر ما چند فريشته موكّل‌اند؟گفت:دو فريشته،يكى بر چپ و يكى بر راست.و آن‌كه بر راست است امير است بر آنكه بر چپ است.چون بنده حسنتى بكند،آن فريشتۀ دست راست يكى را ده بنويسد و چون سيّئتى بكند،فريشتۀ دست چپ