كنى تا بماند [١]،الّا اندكى كه براى قوت به كار بايد [٢].آنگه از پس آن هفت سال قحط آيد قحطى سخت كه هرچه در اين هفت سال نهاده باشى [٣]ذخيره،همه خرج شود و خورده شود [٤]جز اندكى از آنچه نگاه دارى.آنچه پس از آن سالى آيد سال فراخى و خصب [٥]،سالى كه در او فرياد مردمان رسند و در او عصر [٦]كنند و انگور فشارند و آنچه در او آبى و [٧]روغنى باشد.

قوله: قٰالَ تَزْرَعُونَ ،زرع هم [٨]كشتن باشد،يقال:زرعت [٩]البذر،و هم رويانيدن،يقال:زرعه اللّه،اى أنبته،و الزّرع،النّبات.قال اللّه تعالى: كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ [١٠].

دَأَباً ،اى،عادة،قال اللّه تعالى: كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ [١١]... اى كعادة آل فرعون.

و دأب،استمرار عادت باشد من قولهم:هو دايبا [١٢]يفعل [١٣]كذا،اى دائما مستمرّا.

و الدّأب [١٤]،التّعب،و جملۀ قرّا به اسكان همزه خواندند مگر حفص كه او به فتح همزه خواند.و قال:هما لغتان،كشمع و شمع [١٥]و شعر و شعر و نهر و نهر.و جملۀ قرّا به همز [١٦]خواندند [١٧]مگر ابو عمرو كه او تخفيف [١٨]همز [١٩]كرد. فَمٰا حَصَدْتُمْ ،حصد و حصاد، قطع زرع باشد،و براى آن فرمود كه در سنبل رها كنى تا سوس و شپشه [٢٠]در او نيفتد و مدّتى دراز [٢١]بماند.

ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ ،اى سبع سنين. شِدٰادٌ ،جمع شديد.و قوله:

[١] .آو،بم:نماند.

[٢] .آو،بم،آب،آز،آج،لب:آيد.

[٣] .آب،آز:باشيد.

[٤] .قم:خورده آيد.

[٥] .آو،بم،آب،آج،لب:خصيب.

[٦] .قم،بم،آب،آز،آج،لب:عصير.

[٧] .آب،آز:يا.

[٨] .بم،آب،آز،آج،لب+تخم.

[٩] .آز:ذرعت.

[١٠] .سورۀ فتح(٤٨)آيۀ ٢٩.

[١١] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ١١ و سورۀ انفال(٨)آيه‌هاى ٥٢ و ٥٤.

[١٢] .آو،بم،آب،آز:دابنا.

[١٣] .آز:نفعل.

[١٤] .آز:و الدّواب.

[١٥] .آو،بم،آب،آز،آج:سمع.

[١٩] [١٦] .همۀ نسخه بدلها:همزه.

[١٧] .آج:خواند.

[١٨] .آج،لب:به تخفيف.

[٢٠] .كذا در اساس و قم،آو،بم،آب،آز،آج،لب:شپشه.

[٢١] .آز:در آن.