رفع او بر خبر مبتداى محذوف است،اى رؤياك اضغاث احلام،و ما ذكرت اضغاث احلام،و ما تأويل خواب ندانيم. عند آن حال ساقى را ياد آمد كه در زندان مردى هست [١]كه او علم تعبير [٢]نيك داند،و ذلك قوله: وَ قٰالَ الَّذِي نَجٰا مِنْهُمٰا ،گفت آن‌كس كه برسته بود از ايشان،يعنى از آن دو صاحب سجن: وَ ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ ،افتعل من الذّكر.و اصله اذتكر،«تا»را«ذال»كردند لقرب المخرج،آنگه«ذال»را «دال»كردند هم براى اين علّت،آنگه ادغام كردند،و ياد آمد او را از پس مدّتى.و «امّت»اين جا به معنى«حين»است و در شاذّ خواندند:بعد امد،اى بعد نسيان [٣].

أَنَا أُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيلِهِ فَأَرْسِلُونِ ،من خبر دهم شما را به تأويل آن،مرا بفرستى پس از اين.در كلام حذفى و اختصارى هست،و التّقدير:فارسلوه فلما وصل الى السجن.

قال ليوسف: يُوسُفُ أَيُّهَا الصِّدِّيقُ ،او را بفرستادند چون به زندان رسيد،يوسف را گفت:اى يوسف!و حرف ندا بيفگند [٤]لدلالة الكلام عليه و التّقدير،يا يوسف،اى صدّيق راستيگر [٥]در آنچه گويى از تعبير خواب.و فعّيل بناى مبالغت باشد كخمّير و سكّير و شرّيب. أَفْتِنٰا ،فتوى كن ما را.رمّانى گفت:فتوى و فتيا دو لغت است،و حدّ او جواب باشد از حكم معنى [٦]،گفت:براى آن‌كه جواب از نفس معنى آن را فتوى نخوانند،يقال:استفتيته فافتانى [٧]،در هفت گاف فربه كه ايشان را مى‌خورد هفت گاف لاغر،و در هفت خوشۀ سبز و هفت ديگر خشك تا بين مردم [٨]شوم و ايشان را [٩]خبر دهم تا بدانند.

يوسف-عليه السّلام-گفت:تعبير اين خواب آن است و تدبير اين كار [١٠]كه در اين هفت سال تخمى كه كارى [١١]آنچه حاصل آيد از [١٢]دخل[٢٠-ر]در خوشه رها

[١] .آو،بم،آب،آز،آج،لب:است.

[٢] .آو،بم،آب،آز،آج،لب:كه او تعبير خواب.

[٣] .آج:اى نسيان.

[٤] .قم:بينداخت.

[٥] .همۀ نسخه بدلها بجز قم:راستگوى.

[٦] .آج،لب:يعنى.

[٧] .آو،بم:و افتانى.

[٨] .قم،مل:تا با مردم،آو،بم،آب،آز،آج،لب:تا بر مردمان.

[٩] .آو،بم،آز،آب،آج،لب:به ايشان.

[١٠] .قم،آب،آز+آن.

[١١] .مل،آب،آز:كاريد.

[١٢] .آج،لب:از او.