روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٠ - ترجمه

سيب و بهى و هرچى [١]كه از او روغنى بگيرند،چون:كنجيد [٢]و زيتون و جز آن [٣].

يعنى چنان كه در سالها خصب بودى، [٤]هم چنان [٥]شود.

و روايتى كردند [٦]از عبد اللّه عبّاس كه او گفت:مراد به عصر [٧]،حلب است، يعنى شير بسيار دوشى از گاف [٨]و گوسپند [٩]و شتر براى آن‌كه چون گياه بسيار باشد ايشان را شير بسيار باشد [١٠].معنى سه‌ام [١١]،[٢٠-پ]ابو عبيده و زجّاج گفتند:

تعصرون،اى تنجون،نجاة المعتصر،اى الملتجى،و العصرة،الملجأ،و الاعتصار [١٢]، الالتجاء.قال عدىّ بن زيد:

لو بغير [١٣]الماء حلقى [١٤]شرق كنت كالغصّان بالماء اعتصارى [١٥]
و قال ابو زبيد [١٦]الطّائىّ:

صاديا يستغيث [١٧]غير معان و لقد كان عصرة المنجود
و اصل اين هم [١٨]از«عصر»است براى آن‌كه تشنه چون اعتصار كند به آب، اندك‌اندك مى‌خورد او بمثابت عاصر باشد،فى عصر الماء فى فيه.و نيز آن‌كس [١٩]كه التجا كند به كسى يا به جايى به منزلت آن باشد كه:يتخلّص من مضيق الى سعة كالمائع [٢٠]المعصور.و روايت كرده‌اند از بعضى قرّا:يعصرون،على الفعل المجهول، اى يمطرون و يغاثون.ابو القاسم بلخى گفت:آيت دليل بطلان قول آنان مى‌كند كه گويند:الحكم للمعبّر الاوّل،حكم آن را باشد كه اوّل خواب را تعبير كند،براى آن‌كه ايشان گفتند:«اضغاث احلام»آنگه از پس آن يوسف آن را تعبير كرد و حكم