روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٧٥ - ترجمه

گفتم:ما معك؟قال:خمر،چه دارى؟گفت:خمر،و از اين جا سركۀ انگور [١]را، «خلّ خمر»خوانند،يعنى خلّ العنب،و بعضى دگر گفتند:خمر بر جاى خود است و اين چنان است كه گويند:فلان يعصر الدّهن و الزّيت،و إنّما هو يعصر [٢]ما يستخرج منه الدّهن و الزّيت،يعنى تعاطى افعال [٣]مى‌كند [٤]از عصر كه ازآنجا خمر و دهن و زيت حاصل شود،و اين قول سديد [٥]است. وَ قٰالَ الْآخَرُ ،آن ديگر گفت:من ديدمى كه نان بر سر گرفته‌ام [٦]و از بالاى سر من مرغان مى‌خوردندى، تَأْكُلُ الطَّيْرُ ، در جاى صفت خبز [٧]است. نَبِّئْنٰا ،ما را خبر ده به تأويل آن. إِنّٰا نَرٰاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ،كه [٨]ما تو را از جملۀ محسنان مى‌بينيم.در او چند قول گفتند:

فرّاء گفت،من المحسنين لتأويل الرّؤيا،يعنى ما تو را مى‌بينيم كه تأويل خواب نيك [٩]مى‌دانى،و عرب كسى را كه صنعتى داند و نيك [١٠]داند گويند:فلان يحسن كذا،فلان اين صنعت نكو مى‌داند.و بعضى دگر گفتند:من المحسنين إلينا و المنعمين علينا ان عبّرت رؤيانا [١١].ما تو را از جملۀ محسنان و منعمان دانيم اگر تأويل خواب ما بگويى،و اين قول محمّد بن اسحاق است.ضحّاك گفت:مراد آن است كه ما تو را از جملۀ نكوكاران مى‌بينيم با [١٢]زندانيان و او همه روز تعهّد ايشان كردى،بيماران را معالجه كردى و آنان را كه [١٣]جامه دريده بودى بدوختى و جامۀ ايشان بشستى و ايشان را تسلّى دادى.

در خبر است كه:چون يوسف-عليه السّلام-در زندان شد [١٤]اهل زندان را يافت دلتنگ و پژمرده [١٥]،ايشان را گفت:أبشروا و اصبروا،صبر كنى و بشارت باد شما را