ساقى گفت:من در خواب ديدم كه پنداشتمى كه در بستانى‌ام [٤]،رزى بود [٥]و تا كى [٦].از آن آن رز سه خوشه انگور داشت من بگرفتمى و كأس ملك به دست من [٧]بودى در آنجا فشردمى و ملك را دادمى تا بازخوردى [٨].

و خوان‌سالار گفت:من در خواب ديدمى [٩]كه سه سبد نان بر سر نهاده بودمى و برآن ألوان طعامها بودى سباع الطّير و مرغان شكارى از سر من آن نان مى‌خوردندى،فذلك قوله: وَ دَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰانِ. زجّاج گفت:ايشان مملوك را «فتى»خوانند اگر پير باشد و اگر جوان،و دگر اهل لغت گفتند:«فتى»جوان با قوّت باشد،قال الشّاعر:

يا عزّ [١٠]هل لك في شيخ فتى أبدا و قد يكون شباب غير فتيان
قٰالَ أَحَدُهُمٰا ،يكى از ايشان گفت: إِنِّي أَرٰانِي ،حكايت حال است و أفعال شكّ و يقين از ميان همۀ افعال متعدّى باشد به نفس فاعل بى‌آنكه ذكر نفس كنند،يقول القائل[١٧-ر]:رأيتنى و علمتنى و وجدتنى [١١]و زعمتنى و كذا الباقى،و رأيتك و زعمتك و وجدتك،و لا يقال ضربتنى و [١٢]قتلتنى و اكرمتنى،إنّما يقال:

ضربت نفسى و قتلت نفسى. أَعْصِرُ خَمْراً ،أى عنبا.و گفتند:«خمر»به لغت عمان انگور باشد براى آن‌كه خمر نتوان فشردن چه خمر خود فشرده باشد [١٣].و در قرائت عبد اللّه مسعود چنين است كه:أعصر عنبا.

اصمعىّ گفت،معتمر [١٤]بن سليمان گفت:اعرابى‌اى را ديدم كه انگور داشت.

[١] .آز،آج،لب:باشد.

[٢] .مل:كنى.

[٣] .مل،آب:بگوييد.

[٤] .آو،بم،آب،آج،آز،لب:در بستانم،مل:در بستانى بودمى.

[٥] .قم:بودى.

[٦] .مل:شاخى،آج:ندارد.

[٧] .قم:بر من.

[٨] .آو،بم،آب،آز،آج،لب:بازخورد.

[٩] .مل:ديدم.

[١٠] .آج:ندارد.

[١١] .قم:و حدثتنى.

[١٢] .بم+لا.

[١٣] .مل:فشرده است.

[١٤] .مل:مقيم.