پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٥ - ٨- سخن گفتن اعضاى بدن دليل زنده ديگرى است

قيامت به خواست خدا خواهد آمد).

در چهارمين آيه، سخن از كسانى است كه نامه اعمالشان (به نشانه موفقيت و پيروزى و پاكى) به دست راستشان داده مى‌شود، و با سر بلندى اهل محشر را دعوت به مطالعه آن مى‌كنند!، و كسانى كه به نشانه سوء اعمال نامه اعمالشان به دست چپ آنها داده مى‌شود، و فرياد از آنها برمى‌خيزد كه‌اى كاش نامه اعمال ما را به ما نمى‌دادند!

در اين‌جا نه تنها روى اعضاى مختلف بدن تكيه شده، بلكه به دست چپ و راست نيز اشاره گرديده است.

در پنجمين آيه، سخن از صورت‌هاى درخشنده صالحان، و صورت‌هاى سياه و تاريك و غبار آلود طالحان و بدكاران است كه آن تأكيدى است بر جسمانى بودن معاد.

علاوه بر آنچه در بالا- به عنوان نمونه- گفته شد آيات فراوان ديگرى نيز در قرآن وجود دارد كه سخن از غل و زنجيرهايى مى‌گويد كه در گردن يا دست و پاى آنهاست (ابراهيم- ٤٣ و انسان- ٤).

و آياتى كه حتى از بعضى از عوارض جسمانى سخن مى‌گويد، مانند خنديدن مؤمنان از وضع كفار در قيامت‌ فَالْيَوْمَ الَّذينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفّارِ يَضْحَكُونَ. (مطففين- ٣٤).

آياتى كه روز قيامت را روزى مى‌شمرد كه از شدت ترس و وحشت، چشم‌ها از حركت باز مى‌ايستد، گردن‌ها برافراشته، سرها به آسمان بلند كرده، و حتى پلك چشم‌ها از شدت رعب و ترس باز و بسته نمى‌شود: انَّما يُؤَخّرِهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فيهِ الْابْصارُ- مُهْطِعينَ مُقْنِعِى رُؤُسِهِمْ لا يَرتَدُّ الَيْهِمْ طَرْفْهُمْ. (ابراهيم- ٤٢ و ٤٣).

سخن از روزى است كه ظالمان دست‌هاى خويش را از شدت حسرت به دندان مى‌گزند: وَ يَوْمَ يَعَضُّ الظّالِمُ عَلَى‌ يَدَيْهِ: فرقان- ٢٧).

و امثال اينها.

آيا مى‌توان اين همه آيات را بدون هيچ‌گونه دليل روشنى حمل بر كنايه و مجاز كنيم و قواعد مسلّم، باب الفاظ را ناديده بگيريم؟!