پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٧ - ٥٣- يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ

هركس تنها به فكر خويشتن است.

جمعى از مفسّران در تفسير آيات فوق تصريح كرده‌اند «لا تجزى» به معناى «لاتغنى» به معناى بى‌نياز نمى‌كند آمده است. [١]

«راغب» در «مفردات» مى‌گويد: جزا در اصل به معناى بى‌نيازى و كفايت است، پاداش و كيفر را از اين رو جزا مى‌نامند كه براى جبران عمل انجام شده كفايت مى‌كند، همين معنا در مقاييس اللغه نيز آمده است.

قابل توجه اينكه مخاطب در دو آيه اوّل بنى اسرائيلند كه در تعصب قومى و نژادى در جهان ضرب‌المثل هستند، قرآن به آنها هشدار مى‌دهد كه حتى شما با آنهمه تعصبى كه درباره يكديگر داريد همه چيز، جز خودتان را، در آن روز بزرگ فراموش مى‌كنيد.

پيام اين آيات ناگفته پيد است چرا كه به وضوح اين حقيقت را ثابت مى‌كند كه شدائد قيامت و حوادث سخت آن روز عظيم هيچ نمونه‌اى در دنيا براى آن نيست، بسيارند اشخاصى كه در اين جهان بر اثر پيوندهاى عاطفى، خود را فداى ديگرى مى‌كنند، ولى اين مطلب در قيامت در مورد هيچ‌كس و هيچ انسانى نسبت به ديگرى واقع نمى‌شود.

٥٣- يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ‌

اين نام كه يك بار در قرآن مجيد آمده بيانگر يكى ديگر از ابعاد آن روز بزرگ و حامل پيام مهمى از عرصه محشر است، مى‌فرمايد: «عذاب‌هاى بزرگ نفاق‌افكنان روزى خواهد بود كه صورت‌هايى سفيد، و صورت‌هايى سياه مى‌گردد» (يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ) (آل‌عمران- ١٠٦).

چهره‌هاى نورانى از آن كسانى است كه نور ايمان از درون جانشان به حكم «يوم» البروز بودن قيامت» در چهره‌هايشان نمايان مى‌شود، و به همين دليل «غرق رحمت خدا هستند و جاودانه در آن خواهند ماند» (امَا الَّذِيْنَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفى رَحْمَةِ اللَّه هُمْ فيها خالِدُونَ) (آل‌عمران- ١٠٧).

اما تاريك دلان بى‌نور، كافران بى‌ايمان و مجرمان سياه دلى هستند كه ظلمت درونشان به برون كشيده شده، و اين روسياهان، غرق عذاب الهى خواهند بود، و به آنها گفته مى‌شود: فَذُوْقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ‌

[١]. مجمع‌البيان، جلد ١، صفحه ١٠٣ و الميزان جلد ١٦، صفحه ٢٥١ و روح‌البيان، جلد ١، صفحه ١٢٧.