پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢ - ١١- يَوْمُ الْحَسْرَةِ

هركدام به يكى از ابعاد آن اشاره دارد، و در اينجا سخن از ابديت آن است، البته مسأله خلود منحصر به نعمت‌هاى بهشت نيست، عذاب‌هاى دوزخ نيز چنين است، اما در قرآن تعبير «يوم الخلود» تنها در همين يك مورد به كار رفته است، و در مورد دوزخ تعبير مشابه ديگرى به عنوان‌ دارالخلد (سراى جاودانى) ديده مى‌شود: ذلِكَ جَزَاءُ أَعْداءِ اللَّهِ النَّارُ لَهمْ فِيهَا دارُالْخُلدِ؛ كيفر دشمنان خدا آتش است و سراى جاويد دوزخيان در آن خواهد بود» (فصلت ٢٨).

١٠- يَوْمُ عَظيمٌ‌

توصيف قيامت به روز بزرگ (يوم عظيم) نيز در آيات متعددى از قرآن مجيد آمده است، از جمله: در آيه ٣٧ مريم مى‌خوانيم: فَوَيْلٌ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ يَوْمٍ عَظيمٍ: «واى بر كافر از مشاهده روز بزرگ». [١]

البته تعبير به «عذاب يوم عظيم» در آيات قرآن احياناً براى عذاب‌هاى مهم دنيوى نيز آمده، كه شناختن آن از عذاب روز قيامت، با توجه به آيات قبل و بعد، چندان مشكل نيست.

به هر حال توصيف آن روز به عظمت به خاطر امور مهم بسيارى است كه در آن روز بزرگ واقع مى‌شود: پاداش و كيفر عظيم، دادگاه و حساب عظيم، حضور با عظمت خلايق در آن روز، و عظمت طول آن روز، عظمت هول و وحشت و هراس، و عظمت جنبش‌هاى آغاز رستاخيز و خلاصه عظمت در تمام جهات.

١١- يَوْمُ الْحَسْرَةِ

اين نام كه تنها در يك آيه از قرآن مجيد آمده، تعبيرى است تكان دهنده از روز قيامت كه روز حسرت و تأسف و ندامت است، در آيه ٣٩ مريم مى‌فرمايد: وَ انْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ اذْ قُضِىَ الْامْرُوْهُمْ فى غَفْلَةٍ وَ هُمْ لا يُوْمِنُونَ: «آنها را از روز حسرت بترسان، روزى كه همه چيز پايان مى‌يابد، و حكم نهايى صادر مى‌شود، و اين در حالى است كه آنها (هنوز) در غفلتند و ايمان نمى‌آورند».

[١]. شبيه همين تعبير در آيات ١٥ يونس، ١٥ انعام، ٥٩ اعراف، ١٣٥ شعرا، ٢١ احقاف، ١٣ زمر، ٥ مطففين نيز آمده است.