پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٢ - بدون معاد زندگى نامفهوم است
نخواهيد كرد!
٢- و ما آسمان و زمين و آنچه ميان آن دو است، جز به حق نيافريديم، و ساعت موعود (قيامت) قطعاً فرا خواهد رسيد.
٣- آيا انسان گمان مىكند بيهوده و بىهدف رها مىشود؟ ... آيا چنين كسى قادر نيست كه مردگان را زنده كند؟!
تفسير و جمعبندى
بدون معاد زندگى نامفهوم است
در نخستين آيه، قرآن مجيد، طىّ جمله كوتاه و پرمعنايى، يكى از روشنترين دلائل معاد را بيان كرده است، مىفرمايد: آيا گمان كرديد ما شما را بيهوده و بىهدف آفريديم و به سوى ما بازگشت نخواهيد كرد»؟! (افَحَسِبْتُمْ انَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ انَّكُمْ الَيْنا لا تُرْجَعُونَ).
يعنى اگر قيامتى در كار نبود، و زندگى شما خلاصه در اين چند روز دنيا مىشد، حيات شما پوچ و بيهوده و بى معنا بود، اين حيات جاويدان است كه به زندگى شما در اين جهان مفهوم مىبخشد، و آن را از عبث بودن درآورده با حكمت خدا هماهنگ مىكند.
و لذا به دنبال اين آيه مىفرمايد: «پس خداوند فرمانرواى حق برتر از آن است كه عالم هستى را عبث آفريده باشد» (فَتَّعالَى اللَّه الْمَلِكُ الْحَقُّ).
وجود او سراسر حق است، و باطل را در آن راهى نيست، و كار عبث و بىهدف، باطل است، و باطل با حق سازگار نمىباشد.
واژه «عَبَث» به گفته «مقاييس اللّغه» و «مفردات» در اصل به معناى مخلوط كردن است، سپس به امورى كه هدف صحيحى را دنبال نكند اطلاق شده است.
و به گفته «لسان العرب»، به معناى بازى كردن است، هرچند معناى مخلوط كردن را نيز از معانى آن شمردهاند، و در مجموع به كارهاى بيهوده، بىاساس، نامعقول و خالى از غرض عقلايى اطلاق مىشود، و اين معنا در آفرينش انسان راه ندارد.