فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٢ - مفهوم غناى حرام آيت الله محمد موءمن قمى
زشتترين آواهاست. بنابراين مقصود آنان از غنا آوايى است لهوى كه متداول بوده و چنان بوده كه در شنونده از شدت شادى و فرح، طرب، سبكى و وجد و اضطراب را ايجاد مىكند.
مفهوم غنا در روايات
بيشتر روايات اگر چه موضوع را عنوان غنا و مفهوم اين واژه قراردادهاند اما در برخى از آنها اشاره بلكه دلالت دارد بر اين كه غنا از مصاديق لهو است و ناگزير مقصود از غنا همان قسم خاصى است كه در مجالس لعب و لهو و نزد اهل لهو متداول است.
به عنوان مثال در معتبره وشاء كه پيش از اين گذشت گويد:
از امام رضا(ع) از خريد كنيز آوازخوان سوءال شد. امام فرمود:
گاه مرد كنيزى دارد كه اسباب لهو او را فراهم مىكند و بهاى آن همان بهاى سگ است. (٣١)
اين كه امام(ع) در پاسخ از حكم خريدن كنيز فرمود: «قد تكون للرجل الجارية تلهيه»دلالت روشنى دارد بر اين كه غنا از اقسام لهو است و بدين خاطر است كه كنيز آوازخوان اسباب لهو صاحب خود را فراهم مىكند. از اين رو بهاى آن بسان بهاى سگ مىشود.
همچنين در روايت اعمش از امامباقر(ع) در حديث «شرايعالدين» آمده است:
گناهان كبيره حرامند آنها عبارتند از: شرك به خداوند... جنگ با اولياى الهى و انجام كارهاى لهوى كه از ياد خدا باز مىدارد ناپسند است. بسان غنا و تار نواختن و از جمله گناهان كبيره پافشارى بر انجام گناهان كوچك است. (٣٢)
بنابراين روايت فوق به همان قسم خاص از آوا كه مناسب با مجالس لهو و لعب است اشاره دارد. بلكه بعيد نيست بگوييم: روايت دلالت مىكند كه غنا از جمله كبائر است؛ زيرا غنا را در ضمن گناهان كبيره بر شمرده و اصرار بر صغيره را بر آن عطف كرده است و
(٣١) الوسائل، باب ١٦، از ابواب «مايكتسب به»، ح٦.
(٣٢) همان، باب ٤٦، از ابواب جهاد بانفس ، ح٣٦، خصال، باب ٩ از ابواب صدو بالاتر، ص٦١٠، ح٩.