فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤١ - پول جديد از نگاه انديشمندان احمدعلى يوسفى
هر سه ويژگى را واجدند؛ ولى مال محسوب نمىشوند. بنا بر اين مىتوان گفت تعريف ياد شده مانع اغيار نيست.
دسته سوم
عمده ويژگى مشترك اين دسته از تعاريف كه نقطه تمايز آن با ساير تعاريف مىباشد تحليل روانى رفتار عرف و عقلا در ارتباط با مال است.
آيت اللّه حكيم(ره) مىنويسد:
ماليّت يك اعتبار عقلايى است كه ناشى از شيئ مىشود كه داراى خصوصيتى است كه موجب حادث شدن ميل و رغبت مردم به آن مىشود؛ به طورى كه مردم در به دست آوردن آن با هم رقابت كرده و مسابقه مىدهند و بر سر آن با هم نزاع مىكنند.
البته رقابت به مجرد منافع موجود در اشياء حاصل نمىشود؛ بلكه كميابى آن نيز در تحقّق سبقت و رقابت براى به دست آوردن لازم است. بنا بر اين آب در كنار رودخانه مال محسوب نمىشود. (٣٨)
نظر امام خمينى(ره) در باب مال و ماليّت اشياء از اين قرار است:
ماليّت هر چيزى هم از جهت اصل وجود ماليّت، و هم از نظر مرتبه و مقدار ماليّت، تابع عرضه و تقاضاست... خلاصه آن شئ به مجرد اين كه برايش تقاضا ايجاد شود، ماليّت پيدا مىكند و اگر تقاضا براى آن از بين برود، ماليّت آن به طور كلى از بين مىرود؛ كما اينكه مراتب ماليّت هم تابعفراوانى عرضه و تقاضاست. (٣٩)
آن چيزى مال است كه مورد رغبت و تقاضاى عقلا واقع گردد، به طورى كه چنين رغبت و تقاضايى باعث گردد كه عقلادر عوض به دست آوردن
(٣٨) شهيد مطهرى. نظرى به مبانى نظام اقتصاد در اسلام،ص١٣٠.
(٣٩)آيت اللّه حكيم(ره). نهج الفقاهة،ج١،ص٥و٣٢٥.