فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٠ - پول جديد از نگاه انديشمندان احمدعلى يوسفى

٣ـ پول هاى فعلى با فرض مال بودن، آيا با ساير مالها و كالاها تفاوت دارند؟

٤ـ آيا پول هاى فعلى از مصاديق سرمايه مى‌باشند؟

٥ـ آيا ديد عرف و عقلابه پول،ديد آلى و طريقى است يا استقلالى و هدفى؟

٦ـ ماهيت پول از منظر كلان چگونه است؟

٧ـ آيا عرف و عقلا در مقابل هر گونه تغييرات ارزش مبادله اى پول، از خود واكنش نشان مى‌دهند؟

پاسخ به اين گونه پرسش هاـ كه برخى از آنها بيان شد ـ راه پر فراز و نشيب را براى مشخص شدن احكام فقهى ـ اقتصادى انواع پول، هموار خواهد كرد.

پرداختن به‌ماهيّت انواع‌پول هاى فعلى در جميع‌ابعادى كه اشاره‌شد،از حوزه يك مقاله‌خارج است. در اين نوشتار ما فقط در پى پاسخ گويى به‌اين پرسش هستيم كه آيا پول‌هاى فعلى، ماليّت دارندو مال مى‌باشند،يا حواله، سندو... هستند؟

اما قبل از پرداختن به اصل بحث، به چند مطلب اشاره مى‌شود:

يادآورى چند مطلب لازم (٢)

١ـ در اقتصاد مرسوم دنياـ از زمانى كه به صورت يك علم در صحنه اجتماع ظهور كرد ـ شناخت ماهيّت وويژگى پديده هاى اقتصادى از جمله پول ، از ماهيّت خاصّى برخوردار نبوده است.زيرا عمده نياز و تلاش اقتصاد آزاد، كشف قوانين رفتار اقتصادى افراد و بنگاهها در سطح خرد و كلان مى‌باشد؛ در نتيجه خود را از بحث هاى دامنه دار و تحقيق در باره ماهيت پديده هاى اقتصادى بى نياز مى‌بيند. اگر هم جايى چنين بحثى مطرح شود غالباً گذرا و غير دقيق است. ولى از نظر فقه اسلامى، شناختن ماهيّت وويژگى پديده هاى اقتصادى از جمله پول، بسيار با اهميّت مى‌باشد. زيرا اندك تفاوتى در فهم ماهيّت وويژگى‌هاى پول، مى‌تواند تفاوت هاى فراوانى در تطبيق احكام بر پول، در نتيجه در نوع سياست هاى پولىِ اتخاد شده، درپى داشته باشد.