است؛ جز آن كه از اين دو تن در اسناد كامل الزيارات نام برده شده است. از طرفى امام(ع) براى نهى خود از ساختن بنا برقبور و نقاشى سقف خانه ها چنين علت مى‌آورد كه پيامبر اكرم(ص) آنها را ناپسند مى‌شمرده است.

اين تعليل بين تقويت يا تضعيف نهى امام(ع) مرددّ است. اگر مقصود بيان حرمت باشد به اين معنا كه امام(ع) با استناد به كراهت پيامبر(ص) مى‌خواسته اعلام كند كه رسول خدا(ص) آن را حرام مى‌شمرده است دراين صورت نهى امام تقويت شده و به مرز حرمت مى‌رسد و اگر مقصود آن باشد كه پيامبر(ص) چنين كارى را مكروه مى‌دانسته، نهى امام تضعيف شده و تنها مكروه بودن اين دوكار به دست مى‌آيد. دراين صورت ساخت بنا برقبور و نقاشى حرام نخواهد بود.

٢. مرحوم كلينى دركافى از على بن ابراهيم از پدرش از محمدبن ابى عمير از مثنى از امام صادق(ع) روايت كرده كه فرمود:

إن عليّاً(ع) كره الصور في البيوت؛

على(ع) نقاشى درخانه ها را ناپسند مى‌شمرد. (٣٢)

سند اين روايت با توجه به نقل ابن ابى عميرو بزنطى از مثنى موثق مى‌باشد. غير از دو روايت پيشين روايات ديگرى نيز كه دال بركراهت ائمّه(ع) از نقاشى است وجود دارد؛ليكن بايد دانست كه اين روايات برحرمت دلالت ندارند؛ زيرا:

اوّلا؛واژه «كره» اعم از حرمت است.

ثانياً؛مكروه شمردن تماثيل اختصاص به نگاهدارى آنها دارد نه ساختن آنها و بحث ما در باره ايجاد نقش است.

ثالثاً؛نهى و كراهت دراين روايات به سقف خانه ها يا مطلق خانه ها مقيّد شده است و از آن عموم استفاده نمى‌شود.مگر بگوييم: مقصود مطلق نقاشى است و سقف و خانه خصوصيتى نداشته است . البته اين ادعا كه سقف و خانه هيچ دخالتى درحرمت نقاشى ندارند، محذور ديگرى دارد و آن اين كه برخى از روايات دلالت داشت كه ائمه(ع) به

(٣٢) كافى،ج٦،ص٥٢٧،باب تصوير خانه ها،ح٥.