فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٦ - پول جديد از نگاه انديشمندان احمدعلى يوسفى
كاغذى بدان معناست كه پول قادر به ذخيره ارزش مبادلهاى مىباشد.وقتى پول بتواند ارزش مبادلهاى را ذخيره كند مال است؛ زيرا ممكن نيست مدعى باشيم كه پول ارزش مبادلهاى را ذخيره مىكند،در عين حال آن را مال ندانيم. چه، ارزش مبادلهاى همان ماليّت است.
اين مطلب در مورد پول تحريرى كه ماهيتش ارزش مبادلهاى است،واضح تر مىباشد.
دو. بهره مند شدن از تعريف پول
تحليل پيشينه تاريخى پول هدايت گر اين تعريف براى پول بود: پول شئ فيزيكى داراى ارزش مبادلهاى عام، ياشئ غير فيزيكى كه خود فى نفسه ارزش مبادلهاى عام است، مىباشد.
ارزش مبادله اى، اعم از ارزش مبادله اى اعتبارى و حقيقى، مترادف با ماليّت مىباشد.
بنابراين پول كاغذى دارى صفت ماليت عام است كه خود پول به عنوان موصوف، مال خواهد بود. پول تحريرى و الكترونيكى خود فى نفسه، ارزش مبادله اى عام هستند؛ يعنى ماليّت محض و خالص مىباشند.
سه.از همه مهم تر آنكه ما در بحث مال از منظر فقيهان و اقتصاد دانان، به اين نتيجه رسيديم كه:«مال آن چيزى است كه در نظر عرف و عقلا مطلوبيّت داشته؛ در نتيجه براى آن تقاضا بوجود آيد و از طرف ديگر از صفت كميابى نسبى نيز برخوردار باشد.»
از طرفى آنچه از رفتار عرف در خصوص پول كاغذى و تحريرى و... قابل مشاهده است اين است كه اين نوع پول ها در نظر آنها پديدهاى است داراى مطلوبيّت كه در نتيجه براى آنها نزد عرف تقاضا بوجود مىآيد و نيز ازصفت كميابى نسبى برخوردارند و مردم در دست يابى به آنها با هم به رقابت بر مىخيزند و بهترين محصول تلاش خود، از قبيل گندم و ساير مصنوعات صنعتى را با آن مبادله مىكنند. اينها همه حاكى از آن است كه همين پول هاى كاغذى در نظر عرف مال است و تعريف مال بر آن صدق مىكند.