«اگركسى گوش ديگرى را قطع كند، گوش او قطع خواهد شد. اگر جانى گوش خود را پيوند بزند، مجنى عليه حق دارد خواستار قطع دو باره آن شود و آن را جدا كند. شافعى مى گويد: «خود مجنى عليه نمى‌تواند اين كار را انجام دهد ولى حاكم بايد جانى را مجبو ربه قطع گوش پيوند زده كند؛ زيرا او حامل نجاست است چون گوش جدا شده او تبديل به مردار شده است، از اين رو نجس بوده و نماز با آن درست نيست.»دليل ما اجماع شيعه و اخبار ايشان است. (٤)

اين عبارت مربوط به موردى است كه جانى گوش خود را كه به حكم قصاص قطع شده بود پيوند بزند و حكم عكس آن كه مجنى عليه گوش خود را پيوند بزند بيان نشده است.

در كتاب مبسوط هر دو فرض بيان شده است:

هرگاه گوش كسى را بريده و جدا كنند، سپس مجنى عليه فوراً گوش بريده خود را پيوند زده و به حال اول برگرداند با اين حال بايد جانى قصاص شود؛ زيرا او به سبب جدا كردن گوش، محكوم به قصاص شده بود و جدا شدن نيز تحقق يافت. اگر جانى بگويد: گوش او را جدا كنيد سپس مرا قصاص كنيد، برخى گفته‌اند: بايد جدا شود؛ زيرا او تكه اى مردار را به بدن خود پيوند زده است و جدا كردن آن به عهده حاكم و امام است. اگر اين كار انجام گرفت و گوش جانى را نيز به عوض آن بريدند ولى جانى گوش خود را پيوند زد، در اين صورت اجراى قصاص به جا بوده است؛ زيرا منشأ حكم قصاص، جدا شدن گوش مجنى عليه بود و اين كار صورت گرفته بود. اگر

(٣) همان، ص ١٣٤.
(٤) همان، ص ٣٧، كتاب خلاف، مسأله ٧٢.