شروع بحث اين گونه است كه جلسه‌اى كه از طرف شيخ مفيد تشكيل شده بود، شخصى از آن فقيه حنفى سوءال مى‌كند كه آيا دو پا هنگام وضو بايد شسته شود يا بايد مسح كرد؟ آن عالم حنفى جواب مى‌دهد كه بايد شسته شود و دليل آن را حديثى نقل مى‌كند از رسول خدا(ص) به اين معنى كه حضرت در وضو به ترتيب اول صورت را شست بعد دو دست خود را از ذراع و بعد از آن مسح سر و بعد از مسح سر، پاهاى خود را شست. سپس فرمود: «هذا وضوء لايقبل الله الصلاة إلا به».

آنگاه سوءال كننده مى‌گويد: اين روايت را كه شما نقل نموديد خبر واحد است كه نه براى انسان علم مى‌آورد و نه در مقام عمل دليلى بر حجيّت آن داريم.

فقيه حنفى جواب مى‌دهد: خبر واحد نزد من حجّت است. پس از بحثى كه ميان آن دو در مى‌گيرد شيخ مفيد وارد بحث مى‌شود.

از مهمترين امتيازهاى اين مناظره اين است كه تمام آن بر مبناى نظريّه عامّه است؛ مثلا از مبناى خود يعنى عدم حجيت خبر واحد اصلا استفاده نكرده است.

اشكالات شيخ مفيد بر اين روايت عبارت است از:

١ . اين حكم حضرت، مختص همان وضويى است كه گرفته؛ به جهت كلمه «هذا». پس سرايت دادن اينحكم به وضوى ديگران حتى به وضوهاى ديگر پيامبر(ص) نياز به دليل دارد. علّت اين اختصاص شايد اين باشد كه دوپاى حضرت نجس بوده و در حين وضو تطهير كرده است. بنابراين عمل حضرت دلالت نمى‌كند كه شستن پا داخل وضو بوده. در نتيجه كلمه «هذا» اشاره است به مجموع عمل وضو و شستن دو پا. وقتى فقيه حنفى اشكال مى‌كند بر شستنى كه براى از بين بردن نجاست است وضوء صدق نمى‌كند، در جواب

(٥٩) مصنّفات شيخ مفيد، ج٩.