از اين رو نمى‌توانيم آن را به ايجاد نقاشى يا نگهدارى آن اختصاص دهيم ـ دقت كنيد ـ چنان كه صحيح نمى‌نمايد كه روايت مزبور را مختص به صرف كشيدن نقاشى بدانيم؛ زيرا اين امكان هست كه مقصود از سوءال از تماثيل، مجسمه سازى هم باشد؛ به ويژه در مثل درخت و نظائر آن.

بنا بر اين مقتضاى اطلاق سوءال و عدم تفصيل امام(ع) [بين مجسمه سازى و نقاشى يا بين ساختن و نگهدارى آنها [اين است كه سوءال و جواب را شامل همه اقسام بدانيم.

با اين حال محقق ايروانى اشكال ديگرى براين روايت گرفته است:

مقتضاى اين صحيحه آن است كه نقاشى مادامى كه تصوير حيوان نباشد، اشكال ندارد، اين قضيه نسبت به نقاشى حيوان مهمل است. از اين رو از آن به دست نمى‌آيد كه كشيدن نقاشى تمام حيوانات اشكال دارد. (٤٥)

گواه اين مدعا آن است كه پرسشگر در مقام سوءال از حكم نقاشى موجودات فاقد روح بوده است؛ چنان كه وقتى مى‌بينيم او از بين تمام چيزها تنها از درخت و خورشيد و ماه پرسش مى‌كند، اين امر نشانگر آن است كه‌پرسشگر از نقاشى موجودات فاقد روح سوءال كرده است. بنا بر اين ديگر نمى‌توان احراز كرد كه امام(ع) درصدد بيان خصوصيات حكم نقاشى حيوان بوده است. اگر از آن ذكرى به ميان آورده از باب تفضّل بوده است. نتيجه آن كه با وجود مهمل بودن قضيه نسبت به حكم نقّاشى حيوان، نمى‌توان حكم منع‌را شامل نقاشى حيوان دانست؛زيرا احتمال دارد آنچه از آن منع شده ساختن تنديس حيوان بوده است.[نه نقاشى آن]

اشكال ديگر براستدلال به اين روايت از سوى صاحب جامع المدارك با اين بيان شده

(٤٥) حاشيه مكاسب (ايروانى)،ص٢١، چاپ سنگى.