فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٥ - پول جديد از نگاه انديشمندان احمدعلى يوسفى
نظريه مال هرآن چيزى است كه در نظر عرف و عقلا مطلوبيت داشته، در نتيجه براى آن تقاضا ايجاد گردد و از صفت كميابى نسبى نيز برخوردار باشد.
البته همان گونه كه در مقدّمه گذشت، روش ديگر براى شناسايى عناوينى همچون مال، آن است كه از استعمال آن عنوان توسط عرف و عقلا درموارد مسلّم مصاديقش، ويژگىهاى آن را كشف نماييم. از اين روش تعدادى از فقيهان ما استفاده نموده و ويژگىهاى مال را بيان كرده اند؛ ولى چنان كه گذشت هيچ يك از آنان در اين امر به طور كامل موفق نبودهاند. به نظر مىآيد كه عناصر وويژگى هاى مال را مىتوان به نحوى برشمرد كه جامع و مانع باشد و آن تعريف چنين است: شيئى مال است كه داراى اين ويژگى ها باشد:
١ـ از نظر عرف و عقلا مورد حاجت باشد.
٢ـ ازصفت كميابى نسبى برخوردار باشد.
٣ ـ قابل اختصاص باشد.
٤ـ حاكى نباشد.
ماليّت انواع پول
در اين بخش كه بخش اصلى اين نوشتار را تشكيل مىدهد، انواع پول ها از جهت مال بودن يا عدم آن مورد بررسى قرار مىدهيم. همان گونه كه قبلا اشاره كرديم فرضيه ما اين است كه پول از هر نوعى كه باشد اعم از كاغذى ،تحريرى و... مال مىباشد.جهت اثبات اين مطلب، راههاى زير ـ كه از مباحث گذشته قابل استفاده است ـ مورد توجّه مىباشد:
يك. با نظر داشت به «وظيفه ذخيره ارزش پول»
چنانچه در بحث پول كاغذى (اسكناس) گفته آمد، عرف و عقلا يك نوع ارزش مبادلهاى را در پول كاغذى جعل و اعتبار كردهاند. بدين خاطر است كه همه دارندگان پول كاغذى اين احساس را دارند كه واجد و صاحب شئ ارزشمندى هستند كه مىتوانند به وسيله آن، انواع مختلف كالاها و خدمات توليدى با ارزش به دست آورند. اين ديد و نظر به پول