فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٧ - آثار فقهى شيخ مفيد(ره) شيخ مفيد(ره)
آثار غير استدلالى ـ غير مقايسهاى
١. رسالة المتعه (٧)
مرحوم شيخ مفيد كتابهاى متعدّدى را در باب متعه نوشته كه در بعضى از آنها مثل خلاصة الايجاز سعى وافر نموده كه از براهين متعدّد براى إثبات مشروعيت آن استفاده نمايد؛ امّا در اين كتاب فقط از روايات اهلبيت(ع) براى اثبات مشروعيّت آن استفاده نموده و ٤٣ روايت در اين رابطه نقل كرده است. به نظر مىرسد مشى شيخ در اين كتاب، مشى اهلحديث است.
٢. المقنعه (٨)
از مهمترين كتابهاى فتوايى شيخ مفيد، المقنعه است. بعضى شيوه فقهى او را در اين كتاب شيوه اهل حديث دانستهاند. (٩)
به نظر مىرسد اين نظر درست نباشد، به جهت اين كه شيخ(ره) در اين كتاب فتاوايى دارد كه منشأ حديثى و روايى ندارند؛ مثلا در لباس و مكان نمازگزار فرموده است:
ومن صلّى في ثوب مغصوب لميجزه ذلك ووجب عليه إعادة الصّلاة ومن صلّى في مكان مغصوب لميجزه ذلك ووجب عليه إعادة الصلاة. (١٠)
كسى كه در لباس و مكان غصبى نماز بخواند نمازش باطل است و بايد اعاده نمايد.
اكثر فقها كه اين فتوا را دادهاند، منشأ آن اجتماع امر و نهى است. منشأ اين فتواى مفيد(ره) نيز يا اجتماع امر و نهى بوده و يا چيز ديگر غير از آيات و روايات؛ چون به اين
(٧)همان، ج٦.
(٨)همان، ج١٤.
(٩)ادوار إجتهاد، جنّاتى،ص٢٣٩.
(١٠)مصنّفات شيخ مفيد،ج١٤ المقنعة، ص١٤٩.