فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٩ - آثار فقهى شيخ مفيد(ره) شيخ مفيد(ره)
٢ . اين كتاب نسبت به كتابهاى موجود زمان خود از نظم بيشترى برخوردار است و مطالب با دستهبندى ارائه شدهاند.
٣ . مطالبى مثل دعا و زيارات، اكثراً در كتابهايى غير از كتابهاى فقهى نوشته مىشوند؛ اما در اين كتاب بعضى از اين دعاها و زيارات مثل نمازهاى مستحبى و دعاهاى مستحبى در شبهاى ماه مبارك رمضان و زيارات ائمه(ع) آورده شدهاند.
٤ . ديگر از خصوصيات كتاب اين است كه نويسنده در آخر كتاب بابى دارد به نام «باب مختصر رسوم كتب الوصايا و...» كه در آن چگونگى نوشتن وقف نامه، وصيّتنامه و... را ياد مىدهد.
٥ . در اين كتاب در كنار كتاب خمس و زكات بابى را اضافه نموده است به نام «باب الجزية».
٦ . در كتابهاى فعلى ابوابى وجود دارند كه در مقنعه نيست.(هر چند امكان دارد مسائلى كه در اين بابها مطرح مىشوند، در بابهاى ديگر مقنعه موجود باشند؛ اما با اين عناوين وجود ندارند.)
و آنها عبارتند از: بابهاى حجر، غصب، احياء موات ومشتركات، صلح، جعاله، دين وقرض.
٣.احكام النساء (١٣)
شيخ مفيد در اين كتاب به بيان احكام مخصوص زنها پرداخته است. روش او در اين كتاب، اجتهادى است؛ چون فتاوايى در آن است كه نصّى مشخص از طرف شارع ندارند؛ مثل فتوايى كه درباره آزاد كردن زن بدون اجازه شوهرش و همچنين وقف و نذر زن بدون اذن شوهر مىدهد و مىگويد: اگر زن بدون اذن شوهرش اين كارها را انجام داد گناه كرده اما عملش صحيح است. در مورد اين فتوا، روايتى نيامده است.در روايات است كه بايد در اين امور زن از شوهرش اجازه داشته باشد و بدون اذن شوهر اين امور را انجام ندهد.
(١٣) همان، ج٩.