فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٠ - آثار فقهى شيخ مفيد(ره) شيخ مفيد(ره)
مىنمايد. اما نظر او را در باب قياس ردّ مىكند:
فأمّا شهادتك بجهل الجنيدى، فقد أسرفت بما قلت في معناه وزدتَ في الاسراف، ولميكن كذلك في النقصان وإن كان عندنا غير سديد فيما يتحلّى به من الفقه ومعرفة الآثار لكنّه مع ذلك أمثل من جمهور أئمتك وأقرب منهم إلى الفطنة والذّكاء فأمّا قوله بالقياس... فقد كُنّا ننكره عليه غاية الانكار. (٤١)
٢. تحريم ذبائح أهل الكتاب (٤٢)
روش شيخ مفيد در اين كتاب كاملا اجتهادى و استدلالى است؛ به حدّى كه در آغاز براى حرمت از اخبار استفاده نكرده بلكه از آيات قرآن و استدلالهاى عقلى براى اثبات مدّعاى خويش استفاده كرده است. و خود نيز در صفحه ٢٦ به اين مطلب تصريح دارد:
سوءال: فإن قال قائل: خَبِّروني عمّا ذهبتُم إليه من تحريم ذبايح أهل الكتاب أهو شيء تأثرونه عن أئمتكم من آل محمد(ع) أم حُجّتكم فيه ما تقدّم لكم من الاعتبار دون السماع من جهة النقل والاخبار.
ورود و خروج ايشان در اين بحث اينگونه است كه اولا مىفرمايد: اكثر عامّه قائل به حليّت ذبايح اهلكتاب هستند و جمهور شيعه قائل به حرمت آن. سپس از استدلالى كه شيعه به حرمت نموده است بحث را شروع مىكند و در اثناء بحث اشكالاتى كه بر نظريّه مخالفين وارد است ايراد مىنمايد و در پايان كتاب با روش اهلحديث مسأله را دنبال مىكند؛ يعنى احاديث موافق و مخالف را نقل مىكند و احاديث مخالف حرمت را حمل بر تقيه و يا حمل بر يهودى و نصرانى واقعى مىنمايد به قرينه بخش پايانى روايت معاويةبن وهب: «وإنّما أعني منهم من يكون على أمر موسى وعيسى» كه در اين صور ت منظور روايات مخالف از يهوديها و نصرانيها مسلمانها مىشوند؛ چون يهودى ونصرانى واقعى به رسولخدا ايمان مىآورد؛ زيرا در تورات و انجيل به نبوّت رسولخدا(ص) تصريح شده است.
(٤١) شبيه اين جمله را در ص٦١ هم دارد. مصنّفات شيخ مفيد، ج٣، المسائل الصاغانية، ص٥٨.
(٤٢) مصنّفات شيخ مفيد: ج٩.