٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٠ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت آيت الله سيدمحسن خرّازى

درمورد روايات ابن قداح و سكونى كه بيانگر آن بود پيامبر اكرم(ص) على(ع) را براى شكستن و نابود كردن تصاوير به مدينه فرستاد (٢٦)بايد بگوييم: اين روايات نيز با اطلاق روايات پيشين منافات ندارد؛ چه بگوييم تصاويرى كه حضرت امير(ع) مأمور به شكستن و نابود كردن آن بوده تنها بتها بوده يا بگوييم مقصود مطلق مجسّمه ها بوده است.

٣. صاحب مواهب مى‌گويد:

اين كه در روايات آمده است نقاش را روز قيامت مكلف مى‌كنند كه در نقاشى خود بدمد و او از اين كار عاجز است مى‌توان به دست آورد كه حكمت تشريع حرمت نقاشى و مجسمه سازى آن بوده كه نقاش و مجسمه ساز با اين كار، خود را به آفريننده هستى تشبيه كرده اند. حكمت تشريع حرمت اين نيست كه نقاشى و مجسمه سازى عملا موجب ترويج و اشاعه كفر و شرك مى‌شود. البته در مورد روايات اخير(رواياتى كه برشكستن تصاوير دلالت داشت) مى‌توان گفت كه حكمت تشريع حرمت نقاشى و مجسمه سازى همان ترويج كفر و شرك بوده است. اگر ادعا شود روايات پيشين (يعنى روايات مطلقه اى كه ) همان معناى مستفاد از دسته اخير (روايات ناظر به شكستن تصاوير) را به دست مى‌دهد يعنى حكمت تشريع در آنها نيز ترويج كفر و شرك بوده است نه تشبه به خالق متعال، در پاسخ گوييم دراين صورت مناسب آن بود كه دراين روايات به جاى آن كه گفته شود نقّاش را روز قيامت مكلّف به دميدن در نقش مى‌كنند گفته مى‌شد نقاش مكلف مى‌شود كه در روز قيامت از تصاويرى كه فراهم آورده طلب شفاعت كند حال آن كه تصاوير از شفاعت او عاجزند. سبب ضرورت جايگزينى در تعبير در روايات اين است كه مشركان[نمى‌گفتند : بتها توان آفرينش دارند بلكه]مى‌گفتند: بتها شفيعان ما نزد خداوند هستند. (٢٧)


(٢٦) وسائل،ج٣،ص٥٦٢،ب٣، احكام مساكن،ح٧و٨.
(٢٧) المواهب فى تحرير احكام المكاسب،ص٣٤١.