فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٤ - مفهوم غناى حرام آيت الله محمد موءمن قمى
جواب:دلالت دو روايت ياد شده بر حرمت غنا در مجالس مختلط و نيز دلالت آن بر جواز آوازخوانى زنان در مجلس عروسى، امرى مسلّم است؛ اما دلالت آن بر نفى حرمت از ساير اقسام غنا مردود است. اين مدعا در روايت دوم ابوبصير روشن است، در اين روايت تنها دو قسم از غنا ذكر شده و دلالتى ندارد كه غنا داراى دو معنا است؛ چنان كه دلالت ندارد كه غنا در غير اين قسم جايز است. اما در صحيحه نخست ابوبصير احتمال دارد كه جمله «وليست» عطف بر جمله «تزفّ العرائس» و صله دوم براى موصول «الّتى» باشد. در اين صورت در نهايت يعنى مزد زن آوازخوان در مجلس عروسى زمانى مباح است كه مردان در آن مجلس داخل نشوند. در اين صورت به هيچروى مفهوم ندارد تا دلالت بر جواز غنا در غير اين قسم داشته باشد.
بله؛ اگر در نسخهاى روايت فوق، بدون واو آمده باشد ـچنان كه در مرآة العقول چنين استـ مىتوان تعليل و دلالت بر جواز را از روايت فوق برداشت كرد. اما چنين چيزى مسلّم نيست و ثبوت واو محتمل است. بنابراين صحيحه فوق دلالت بر ادعاى مذكور ندارد و اطلاق روايات پيشين همچنان پا بر جا بوده و بر حرمت مطلق غنا دلالت خواهند داشت.
پس با فرض حرمت مطلق غنا، صحيحه و روايت ابوبصير به اين مطلب اشاره دارد كه آن قسم خاص از آواى لهوى ـ چنان كه بيان كرديمـ مفهوم غنا را تشكيل مىدهد.
از جمله روايات مورد ادعا روايات دسته دوم است كه آيه «لهو الحديث» را به غنا تفسير كرده است و بر شمردن مطلق غنا از جمله مصاديق حديث لهو، قوياً اشاره بلكه دلالت دارند بر اين كه غنا ـ يعنى آوايى كه با كيفيت زيبا است ـاز مصاديق لهو است. در نتيجه مفهوم غنا در يكى از مصاديق آن يعنى آوايى كه مناسب مجالس لهو و لعب است اختصاص مىيابد و اللّه العالم.