ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٩ - نوع يكم - نسخ بعضى از احكام دين گذشته با احكام دين فعلى
چهار آيه استناد شده است : ١ - ( ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها ) [١] .
( ما اگر آيه اى را نسخ كنيم يا آن را به فراموشى مردم بياندازيم ، بهتر از آن يا مثل آن را مى آوريم ) .
٢ - ( وَإِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَالله أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ ) [٢] .
( و موقعى كه آيه اى را به آيهء ديگر تبديل نموديم ، و خداوند به آنچه كه مى فرستد داناتر است ) .
٣ - ( يَمْحُوا الله ما يَشاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ ) [٣] .
( خدا آنچه را كه بخواهد محومى كند و آنچه را كه بخواهد اثبات مى نمايد و كتاب اصل در نزد او است ) .
٤ - ( فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ ) [٤] .
( و به جهت ستمى كه يهوديان مرتكب شدند ، مقدارى از پاكيزهها را كه براى آنان حلال بود تحريم كرديم ) .
با نظر به آيات چهارگانه موضوع نسخ در آيات قرآنى امكانپذير است .
باضافهء رواياتى كه از هر دو گروه شيعه و سنّى بطور فراوان در وقوع نسخ وارد شده است .
ممكن است اين سؤال مطرح شود كه اگر لازم بوده است كه منسوخ با آمدن ناسخ از بين برود ، چه فايده اى براى آمدن منسوخ وجود داشته است پاسخ اين سؤال چنين است كه ما دو نوع نسخ داريم :
نوع يكم - نسخ بعضى از احكام دين گذشته با احكام دين فعلى اگر چه متن اصلى و عناصر اساسى همهء اديان الهى يكى است ، ولى اختلاف شرايط و محيطها در جوامع ايجاب مى كرده است كه بعضى از احكام خاص براى آن جوامع بوسيلهء پيامبران آورده شود . و در موقع ظهور پيامبر جديد كه آن شرايط
[١] البقرة آيهء ١٠٦ .
[٢] النحل آيهء ١٠١ .
[٣] الرعد آيهء ٣٩ .
[٤] النساء آيهء ١٦٠ .