ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١١ - چگونگى آغاز طبيعت و جريان آن

كه هيچ خاصيت و معلول ديگرى جز ارتباط عامل تحريك براى همان مادهء بنيادين نداشته است . وزش اين باد چنان بود كه در هواى آزاد صورت بگيرد ، يعنى چنان نفوذ در آن مادهء بنيادين داشته كه هيچ يك از اجزاى آن ، مانع وزيدن باد نبوده است . ٤٩ - و ابعد منشاها ( و منبع آن باد را دور از مجراى طبيعى قرار داد ) .
در توصيف باد محرك مادهء بنيادين ، دو موضوع مهم گوشزد شده است كه فوق قوانين طبيعى آب است : موضوع يكم - هيچ خاصيتى جز تحريك آن ماده نداشته است .
موضوع دوم - نفوذ باد چنان بوده كه گويى در فضاى بىمانع بحركت در آمده است .
روى اين دو وضع غير طبيعى كه باد داشته است ، اين مسئله روشن مى شود كه منبع و اصل آن باد سابقهء طبيعى نداشته و مانند خود همان ماده بىسابقهء پيشين بوجود آمده است . ٥٤ ، ٥٥ ، ٥٦ ، ٥٧ ، ٥٨ ، ٥٩ - حتّى عبّ عبابه و رمى بالزّبد ركامه فرفعه فى هواء منفتق و جوّ منفهق فسوّى منه سبع سماوات جعل سفلاهنّ موجا مكفوفا و علياهنّ سقفا محفوظا [١] . و سمكا مرفوعا بغير عمد يدعمها [٢] . و لا دسار ينظمها ( در اين هنگام انبوه متراكمى از آب سر ببالا كشيد و كف برآورد ، خداوند سبحان آن كف را در فضايى باز و تهى بالا برد و آسمانهاى هفتگانه را بساخت .
پايينترين آسمانها را از موجى مستقر بنا نهاد كه حركتى به اين سو و آن سو ندارد

[١] ( وَجَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً ) - الانبياء آيهء ٣٢ ( و آسمان را سقف محفوظ قرار داديم ) .
[٢] ( الله الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها ) - الرعد آيهء ٢ ( خداوندى كه آسمانها را بدون ستونى كه آنرا ببينيد برافراشته است ) .