ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٦ - انديشه يكى از عاليترين فعاليتهاى مغز است

( آيا در روى زمين سير نمى كنند [ به تحقيق در بارهء اقوام و ملل گذشته نمى پردازند ] تا براى آنان دلهايى باشد كه بوسيلهء آنها تعقل نمايند ) .
آيات فراوانى در قرآن وجود دارد كه نادانى را كه از نتايج نيانديشيدن است ، سخت محكوم مى نمايد . مانند : ( أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِه آلِهَةً قُلْ هاتُوا ) [١] .
( بلكه اكثر آنان حق را نمى دانند و آنان اعراضكنندگان از حقند ) .
( خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ ) [٢] .
( در بارهء مردم با عفو رفتار كن و به نيكىها دستور بده و از نادانان اعراض نما ) .
گروهى از آيات وجود دارد كه به كار نيانداختن حواسّ و وسايل دركشان را شديدا توبيخ مى نمايد . مانند : ( صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ ) [٣] .
( آن تبهكاران كر و لال و كورند و [ از راهى كه پيش گرفته‌اند ] نخواهند برگشت ) .
( قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ وَالأَرْضِ قُلِ الله قُلْ أَ فَاتَّخَذْتُمْ مِنْ ) [٤] .
( بگو به آنان آيا كور و بينا يكى است ، يا ظلمات و نور با هم مساوى است ) .
جلال الدين مولوى در پرتو اين تأكيدات جدّى براى انديشيدن بوده است جملهء نهايى را در بارهء اين عامل سازنده ، مى گويد :
< شعر > اى برادر تو همان انديشه اى ما بقى خود استخوان و ريشه اى < / شعر > انديشه يكى از عاليترين فعاليتهاى مغز است در اين كه جايگاه انديشه مغز است و مغز آدمى بايستى از نظر ارگانيسم ،

[١] الانبياء آيهء ٢٤ .
[٢] الاعراف آيهء ١٩٩ .
[٣] البقرة آيهء ١٨ .
[٤] الرعد آيهء ١٦ .