ترجمه و تفسير نهج البلاغه
(١)
خلق العالم
٢ ص
(٢)
خلق الملائكة
٣ ص
(٣)
صفة خلق آدم عليه السلام
٤ ص
(٤)
اختيار الانبياء
٥ ص
(٥)
و منها في ذكر الحج
٧ ص
(٦)
ترجمهء خطبهء يكم
٩ ص
(٧)
آفرينش جهان
١٢ ص
(٨)
فرشتگان
١٣ ص
(٩)
توصيفى از خلقت آدم
١٤ ص
(١٠)
برگزيدن پيامبران
١٦ ص
(١١)
بعثت خاتم الانبياء محمد بن عبد اللَّه ( ص )
١٧ ص
(١٢)
قرآن
١٨ ص
(١٣)
حج خانهء خدا
١٩ ص
(١٤)
تفسير عمومى خطبهء يكم
٢١ ص
(١٥)
قحطىها و گرسنگىها
٢٥ ص
(١٦)
پس تكليف انسانها در مقابل خدا چيست
٢٨ ص
(١٧)
محدوديت همتها و هشيارىهاى آدميان
٢٩ ص
(١٨)
بحثى اجمالى در صفات خداوندى
٣٠ ص
(١٩)
آفرينش هستى با قدرت و اختيار
٣١ ص
(٢٠)
بنياد تصديق انسانهاى معمولى ، عقايد پيشساخته است
٣٦ ص
(٢١)
موضوع خدايان و بتپرستى
٤٠ ص
(٢٢)
آيا علاقه و محبت به پيشوايان ما فوق الطبيعه و اولياء اللَّه نوعى از شرك است
٤٣ ص
(٢٣)
محبت و گرايشى كه مبدل به عبادت و شرك مى گردد
٤٦ ص
(٢٤)
دوگانه پرستى ( ثنويت ) و سه گانه پرستى ( تثليث )
٤٧ ص
(٢٥)
نتيجهء كلى
٥٢ ص
(٢٦)
شرك در عبادت و گرايشها
٥٣ ص
(٢٧)
آيا توحيد با هوىپرستى و گرايش به فريبكارىهاى شيطان سازگار است
٥٥ ص
(٢٨)
قانون كلى صفت و موصوف و توضيح مختصر در صفات الهى
٥٧ ص
(٢٩)
او در چيزى نمى گنجد و چيزى از او خالى نيست
٦٠ ص
(٣٠)
1 رابطهء خدا با موجودات
٦٢ ص
(٣١)
2 - رابطهء خدا با جهان هستى
٦٦ ص
(٣٢)
1 - رابطهء احاطه
٦٧ ص
(٣٣)
2 - رابطهء قيومى
٦٨ ص
(٣٤)
3 - رابطهء معيت
٦٩ ص
(٣٥)
4 - رابطهء خالقيت و صانعيت
٧٠ ص
(٣٦)
5 - رابطهء مالكيت مطلقه
٧١ ص
(٣٧)
6 - رابطهء حفظ
٧٢ ص
(٣٨)
7 - رابطهء رب و مربوبى
٧٤ ص
(٣٩)
8 - رابطهء عبوديت
٧٥ ص
(٤٠)
رابطهء خدا با انسان
٧٩ ص
(٤١)
بيناى مطلق
٨٣ ص
(٤٢)
يگانهء بىنياز از دمساز
٨٤ ص
(٤٣)
ابداع بىسابقه
٨٧ ص
(٤٤)
مسئلهء سوم - فعاليتهاى ذهنى نمونه هايى را از واقعيت بىسابقهء مادهء حامل بما نشان مى دهد
٩٠ ص
(٤٥)
در امر آفرينش نيازى به انديشه و حركت ندارد
٩٣ ص
(٤٦)
موجودات در مجراى قانونى خود ميافتند
٩٤ ص
(٤٧)
نتيجهء رياضى بودن دستگاه طبيعت
٩٨ ص
(٤٨)
تعين و عدم تعين حقايق هستى
٩٩ ص
(٤٩)
علم خداوندى
١٠١ ص
(٥٠)
گروه يكم - همهء رويدادهاى درونى و برونى آدمى معلوم خداوندى است
١٠٣ ص
(٥١)
فضاها باز مى شود
١٠٦ ص
(٥٢)
چگونگى آغاز طبيعت و جريان آن
١٠٨ ص
(٥٣)
آب مادهء بنيادين خلقت
١١٢ ص
(٥٤)
هفت آسمان
١١٣ ص
(٥٥)
بحثى در حقيقت فرشتگان
١١٦ ص
(٥٦)
آيا فرشتگان هم از اختيارى كه انسانها دارند ، بهره مند هستند يا نه
١٢٢ ص
(٥٧)
آغاز خلقت انسان
١٢٤ ص
(٥٨)
مسئله يكم - آيا نظريهء تحول ضد خداشناسى است
١٢٥ ص
(٥٩)
مسئلهء دوم - ارزيابى علمى فرضيهء تحول
١٢٦ ص
(٦٠)
مسئلهء سوم - خلقت انسان از ديدگاه قرآن
١٣١ ص
(٦١)
روحى كه در انسان دميده شد
١٣٣ ص
(٦٢)
نظريهء چهارم
١٣٦ ص
(٦٣)
بعضى از دلايل تجرد روح
١٣٧ ص
(٦٤)
دليل يكم - انتزاع كلى
١٣٨ ص
(٦٥)
دليل دوم - ساختن قضاياى انشائى تجريدى
١٣٩ ص
(٦٦)
دليل سوم - علم حضورى ( خود هشيارى )
١٤٠ ص
(٦٧)
تأثير و تأثر من و موجوديت مادى انسان
١٤٢ ص
(٦٨)
دليل چهارم - بررسى و قضاوت روح يا من
١٤٤ ص
(٦٩)
آيا روح قابل شناسايى است
١٤٥ ص
(٧٠)
ذهنها و انديشهها به جريان مى افتد
١٤٨ ص
(٧١)
نظريهء دوم
١٥١ ص
(٧٢)
نظريهء چهارم
١٥٤ ص
(٧٣)
انديشه عامل شناخت و تصرف در انسان و طبيعت
١٥٥ ص
(٧٤)
انديشه يكى از عاليترين فعاليتهاى مغز است
١٥٦ ص
(٧٥)
نوگرايى در انديشه
١٥٨ ص
(٧٦)
تركب موجوديت انسان از همسانها و اضداد
١٥٩ ص
(٧٧)
سجدهء فرشتگان بر آدم و امتناع ورزيدن شيطان
١٦٠ ص
(٧٨)
آيا خداوند در آفرينش آدم با فرشتگان مشورت كرده است
١٦١ ص
(٧٩)
فلسفهء مطلع ساختن فرشتگان از آفرينش آدم چه بوده است
١٦٢ ص
(٨٠)
همهء حقايق به آدم تعليم مى شود
١٦٤ ص
(٨١)
شيطان تكبر نموده از سجده به آدم امتناع مى ورزد
١٦٥ ص
(٨٢)
آدم در جايگاه پر رفاه و آسايش قرار مى گيرد ، و به او توصيه مى شود كه از شيطان و عداوتش بر حذر باش
١٦٧ ص
(٨٣)
شيطان حضرت آدم ابو البشر را فريب داد
١٧٢ ص
(٨٤)
2 - وحى و الهام
١٧٨ ص
(٨٥)
وحى در قرآن
١٨١ ص
(٨٦)
3 - پيمان ابلاغ رسالت
١٨٣ ص
(٨٧)
فلسفه و هدف رسالتها از ديدگاه على بن ابي طالب عليه السلام
١٨٧ ص
(٨٨)
انطباق مواد و هدف رسالتها از ديدگاه على ( ع ) با مواد و هدف رسالتها در قرآن
١٨٨ ص
(٨٩)
رسالت و انواعى از عوامل ارتباط انسانها با پروردگارشان
١٩٠ ص
(٩٠)
راهنماى برونى
١٩٧ ص
(٩١)
محمد رسول اللَّه ( ص ) مبعوث مى شود
١٩٨ ص
(٩٢)
پيامبر اكرم مى رود و دو وسيلهء بزرگ هدايت را در ميان مردم مى گذارد
٢٠٤ ص
(٩٣)
قرآن و راه درك اعجاز آن
٢٠٦ ص
(٩٤)
نوع يكم - نسخ بعضى از احكام دين گذشته با احكام دين فعلى
٢١٩ ص
(٩٥)
نوع دوم - عبارت است از نسخ يك حكم از احكام دين موجود
٢٢٠ ص
(٩٦)
تقسيم ديگرى در محتويات قرآن
٢٢٣ ص
(٩٧)
حج خانه خدا كه قبلهء مردم قرار داده شده است
٢٢٤ ص
(٩٨)
خطبهء دوم
٢٢٩ ص
(٩٩)
ترجمهء خطبهء دوم
٢٣٣ ص
(١٠٠)
تفسير عمومى خطبهء دوم
٢٣٧ ص
(١٠١)
حمد و مدح و شكر خداوندى و حكمت آنها
٢٣٩ ص
(١٠٢)
2 - مكتبهاى غير دينى
٢٤٦ ص
(١٠٣)
3 - مكتبهاى اخلاقى
٢٤٧ ص
(١٠٤)
و آن كس كه با مقام ربوبى به خصومت برخيزد ، نجات نپذيرد
٢٤٨ ص
(١٠٥)
شهادت با اخلاص به وحدانيت الهى
٢٤٩ ص
(١٠٦)
شهادت به وحدانيتش در امتداد هستى ما است
٢٥٢ ص
(١٠٧)
دين مشهور
٢٥٥ ص
(١٠٨)
محيط طبيعى
٢٥٩ ص
(١٠٩)
نه راهى براى حركت به پيش و نه عاملى محرك براى رهائى از آن وضع
٢٦١ ص
(١١٠)
خود گمكردگان حيران
٢٦٤ ص
(١١١)
بهترين جايگاه با بدترين همسايگان
٢٦٦ ص
(١١٢)
چشمانى كه قطرههاى اشك بيچارگى سرمه بكشد ، خواب گوارا راهى به آنها ندارد
٢٦٧ ص
(١١٣)
دانايان و نادانان در جامعه اى كه واقعيتها از مسير خود خارج شوند
٢٦٩ ص
(١١٤)
آل محمد ( ص ) ( اهل البيت عليهم السلام )
٢٧٢ ص
(١١٥)
مسئلهء يكم - پاداش رسالت
٢٧٣ ص
(١١٦)
مسئلهء دوم
٢٧٤ ص
(١١٧)
مسئلهء سوم
٢٧٦ ص
(١١٨)
ظرف علم و مرجع قوانين او
٢٧٧ ص
(١١٩)
أئمهء معصومين نگهدارندگان تعادل دين
٢٧٨ ص
(١٢٠)
چه كاشتند و چه درو كردند
٢٨١ ص
(١٢١)
خطبهء سوم
٢٨٥ ص
(١٢٢)
مبايعة علي
٢٨٨ ص
(١٢٣)
ترجمهء خطبهء سوم
٢٩١ ص
(١٢٤)
تفسير عمومى خطبهء سوم
٢٩٧ ص
(١٢٥)
بحثى مختصر در استناد نهج البلاغة به امير المؤمنين عليه السلام و نظرى به منابع خطبهء شقشقية
٢٩٩ ص
(١٢٦)
منابع خطبهء شقشقيه
٣٠٣ ص
(١٢٧)
دوم - بحث و تحقيق در مسئلهء خلافت نبايد قربانى احساسات گردد و وسيلهء سوء استفاده قرار بگيرد
٣٠٩ ص
(١٢٨)
واقعيتى بود كه همه آن را مى دانستند
٣١٣ ص
(١٢٩)
آنجا كه منطق واقعى حيات تكاملى جامعه دگرگون مى گردد
٣١٧ ص
(١٣٠)
تنها قلب اجتماع است كه اختلال اعضاء اجتماع را حس ميكند
٣٢٠ ص
(١٣١)
من بهترين شما نيستم
٣٢٢ ص
(١٣٢)
هجوم سوختگان لبتشنه به چشمهء آب حيات بود ، يا انتخاب زمامدار
٣٢٦ ص
(١٣٣)
انتخابى كه پيشتازان جامعهء اسلامى پس از وفات پيامبر جز آن را انتظار نداشتند
٣٢٧ ص
(١٣٤)
انتخابى كه رشديافتگان با همهء قواى عقلانى و سطوح وجدانى در آن شركت كردند
٣٢٨ ص
(١٣٥)
انتخابى كه آرمان اعلاى افلاطونى را براى مدتى محدود در بارهء حكومت تحقق بخشيد
٣٣٠ ص
(١٣٦)
انتخابى كه هيچگونه عامل جبرى تأثيرى در آن نداشته است
٣٣٣ ص
(١٣٧)
انتخابى كه از نظر كيفيت نوعى انتصاب مطابق دستور الهى بود
٣٣٥ ص
(١٣٨)
فهرستها
٣٣٧ ص
(١٣٩)
فهرست مطالب
٣٣٩ ص
(١٤٠)
فهرست آيات
٣٥٥ ص
(١٤١)
فهرست روايات
٣٦٩ ص
(١٤٢)
فهرست اشخاص
٣٧٣ ص
(١٤٣)
فهرست مأخذ
٣٨٩ ص
(١٤٤)
فهرست اقوام و ملل و قبائل
٣٩٥ ص
(١٤٥)
فهرست امكنه ( جاى ها )
٣٩٩ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٤ - چه كاشتند و چه درو كردند


و عدالت را پيش پاى همهء دوست و دشمن بىكسان مى گستراند و در بارهء عدالت الهى با تمامى شكوفائى سخن مى گويد و بطور كلى مى سوزد و از پرواز باز نمى ماند .
آن مردم پست حتّى اين گنجايش را هم درك نمى كردند و اين عظمت بىنظير را هم نمى فهميدند كه شخصى كه به قاتل خود ابن ملجم مى گويد :
< شعر > اريد حبائه و يريد قتلى عذيرك من خليلك من مراد < / شعر > ( من براى او ( ابن ملجم ) بخشش و احسان مى خواهم و او كشتن مرا . غدر تو در بارهء اين دوست مرادىات چيست ) .
در بعضى از نسخه‌ها بجاى حبائه « حياته » ثبت شده است ، بنا بر اين معناى مصرع اول چنين مى شود كه من حيات ابن ملجم را مى خواهم .
[ ابن ملجم كسى بود كه به كشتن على كمر بسته و اين سوء قصد بر آن بزرگوار روشن شده بود ] قابل مقايسه با ثروتپرستان خودكامه و مقام پرستان از همه چيز بىخبر و شهوتپرستان از حقيقت بىاطلاع نمى باشد . آه ، از اين مقايسه بازيهاى حقيقتپوش :
< شعر > گفته اينك ما بشر ايشان بشر ما و ايشان بستهء خوابيم و خور جمله عالم زين سبب گمراه شد كم كسى ز ابدال حق آگاه شد اشقيا را ديدهء بينا نبود نيك و بد در ديده شان يكسان نمود همسرى با انبيا برداشتند اوليا را همچو خود پنداشتند . . .
ساحران با موسى از استيزه را برگرفته چون عصاى او عصا زين عصا تا آن عصا فرقيست ژرف زين عمل تا آن عمل راهى شگرف لعنة اللَّه اين عمل را در قفا رحمة اللَّه آن عمل را در وفا < / شعر > مولوى چند جمله در پايان خطبهء مورد تفسير وجود دارد كه ما آنها را در تفسير موضوعى أئمهء معصومين و اهل البيت مشروحا بررسى خواهيم كرد .