ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٨ - قرآن و راه درك اعجاز آن
( هر كس از مرد و زن عمل صالح انجام بدهد در حالى كه ايمان در اعماق قلبش دارد ، حيات طيّب ( پاكيزه ) براى او بوجود مى آوريم ) .
اين حيات طيّب است كه براى زندگى فردى و اجتماعى آدمى فلسفه بوجود مى آورد و هدفى براى آن نشان مى دهد ، زيرا خود آدمى سازندهء اين زندگى است .
تفسير ما در بارهء پنج آيه از قرآن مجيد براى اين بود كه راهى را براى درك اعجاز قرآن و فوق طبيعى بودن آن ، توضيح بدهيم .
انواع محتويات قرآن
انواع محتويات قرآن ١ - حلال و حرام
١ - حلال و حرام - حلال عبارت است از آزادى قانونى مكلف در عمل در بارهء موضوع و يا كار . مانند آزادى انسان در بارهء ازدواج و خوردنىها و پوشيدنيهايى كه از طرف قانونگذار ممنوع نيست .
حرام خلاف حلال است كه عبارت است از ممنوعيت قانونى مكلف در عمل در بارهء موضوع و يا كارى ، مانند ساختن موادّ مضره و ربا .
٢ - فرائض و فضائل
٢ - فرائض و فضائل - فرائض آن اعمال واجب است كه مكلف بايد آنها را بجاى بياورد ، و در صورت تخلَّف با وجود شرايط مقصّر شمرده مى شود . مانند نماز و روزه و حج و دفاع از حيات و غير ذلك .
فضايل عبارت است از كارهاى نيكو كه الزام آنها به حد وجوب نمى رسد ، مانند داشتن نيت پاك در همهء كارها و عمل به مسائل اخلاقى و بجا آوردن نمازهاى مستحبى و غير ذلك .
٣ - ناسخ و منسوخ
٣ - ناسخ و منسوخ - در بارهء تعريف ناسخ و منسوخ مطالب فراوانى در كتب تفسير و مقدمات آنها نوشته شده است ، بلكه بنا به نقل اهل تتبع ، در اين مسئله ، رسالههاى مستقلى هم تأليف شده است . آنچه كه در تعريف نسخ مورد اتفاق نظر است ، اينست كه حكم وارد در آيه اى مرتفع گردد و خود آيه به عنوان جزئى از آيات قرآنى كه به پيامبر اكرم ( ص ) وحى شده است ، ثابت بماند . بعضى از علماء وقوع نسخ را در قرآن منكر شده مواردى را كه مفسرين و فقها ناسخ و منسوخ دانستهاند ، تاويل نمودهاند . براى امكان نسخ و يا وقوع آن در قرآن ، به