ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٢ - كتاب چهارم - كتاب محو و اثبات

است كه قوام و ثبات آن قانون خود تابع مشيّت و افاضهء الهى است و يا منظور از كتابى كه نوشته‌هاى آن قابل تغيير نيست و قلم نمى تواند آنها را دگرگون كند ، امّ الكتاب است .
اين كتاب چهارم نيز ( كتاب محو و اثبات ) پس از بروز دگرگونيها كه كشف از محو و اثبات در كتاب مربوط مى نمايد ، با درجات مختلف براى انسانهاى قابل مطالعه ميباشد .
كتاب پنجم - امّ الكتاب
كتاب پنجم - امّ الكتاب اين كتاب الهى اصل و منبع ، براى بشر گشوده نشده است ، لذا هر بيانى و جمله و لفظى در توضيح آن آورده شود ، از قبيل تشبيه و تمثيل ما فوق معقول بمفاهيم محسوس و معقول معمولى است . ما در توضيح امّ الكتاب فقط بيك تشبيه نارسا كفايت مى كنيم كه تنها مى تواند درجهء آنرا در برابر كتاب محو و اثبات و كتاب آفاقى و كتاب انفسى و كتاب آسمانى بيان نمايد . امّ الكتاب شبيه به قانون ثابتى است كه كتاب محو و اثبات و آفاقى و انفسى ، واقعيّات و پديده‌هاى آن قانون مى باشند . و نسبت كتاب آسمانى الهى با امّ الكتاب ، نسبت بيان كنندهء آن قسمت از حقايق است كه با داشتن سطوح گوناگون براى بشر مى تواند مطرح بوده باشد و بيان مشيّت الهى در طرق شدنهاى تكاملى انسان است كه در امّ الكتاب وجود دارد .
كتاب ششم - كتابهائى است كه بشر مى نويسد و مى خواند
كتاب ششم - كتابهائى است كه بشر مى نويسد و مى خواند باستثناى نوعى از كتابها كه فقط براى سرگرم كردن بعضى از مردم نوشته مى شود و بر مبانى واقعى و حقيقى استوار نمى باشند ، مى توان گفت : اكثريّت قريب به اتّفاق كتابهائى كه از مغز بشر تراوش كرده و با دست او روى كاغذ آمده است ، بمنظور ارائهء واقعيّات بوده است ، اعمّ از واقعيّات آن چنانكه هستند چه در قلمرو انسان و چه در قلمرو جهان و آن واقعيّاتى كه انسان بايد