ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٧ - روشنائى اميد چراغ راه او در زندگى است

خداوند متعال با اين آيهء شريفه بندگان خود را متوجّه مى سازد باين كه : شما كه مى توانيد از خود بيرون آمده و در علل طبيعى وجود خود و ارتباط آنها را با خويشتن متذكَّر شويد ، چرا نمى توانيد به ذكر خدا باشيد كه هستى بخش شما و علل وجودى طبيعى شما است : ٥ - شناخت عظمت نعمتهاى خداوندى يكى از نتائج ذكر الله است ، يا دقّت و تفكَّر در نعمتهاى خداوندى شما را وادار به ذكر الله مى نمايد .
( وَاذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ عادٍ وَ ) [١] ( و نعمتهاى خداوندى را متذكَّر شويد و در روى زمين شتاب ( حركت ) براى افساد مكنيد ) .
يعنى اگر آن موادّ و پديده‌ها و حقائقى را كه از جنبه مادّى و معنوى براى شما سودبخش مى باشند بشناسيد و بدانيد كه همهء آنها نعمتهاى خداوندى مى باشند همواره بياد خدا خواهيد بود و اين ذكر و بياد بودن خدا مانع از افساد در روى زمين و سوء استفاده از آن نعمتهاى خواهد گشت .
( وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ الله عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ ) [٢] ( بياد بياوريد نعمت خداوندى را كه بشما عنايت فرمود ، در آن هنگام كه شما دشمنان يكديگر بوديد ، ميان دلهاى شما الفت برقرار نمود ) .
درك اين حقيقت كه رابطهء انس و الفت و محبّت و وداد در ميان انسانها از خدا و كينه و خصومت و نفرت از هواهاى نفس حيوانى و اغواهاى شيطانى است ، از عاليترين نتائج ذكر الله است كه ارزش حيات انسانها را بخدا مستند مى دارد و همهء ما مى دانيم كه اگر بخواهيم انسانها با يكديگر از انس و الفت و محبّت اصيل برخوردار شوند ، حتما بايد جنبهء الهى اين پديده را در نظر بگيريم .

[١] . الأعراف آيهء ٧٤ .
[٢] . آل عمران آيهء ١٠٣ .