با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٤ - نامه امام عليه السلام به محمد حنفيه و بنىهاشم

١٠- «لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ» [١]

كسانى‌از شما كه پيش از فتح [مكه‌] انفاق و جهاد كرده‌اند [با ديگران‌] يكسان نيستند.

١١- «وَ أُخْرى‌ تُحِبُّونَها نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ» [٢]

و [رحمتى‌] ديگر كه آن را دوست داريد: يارى و پيروزى نزديكى از جانب خداست.

١٢- «إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ» [٣]

چون يارى خدا و پيروزى فرا رسد.

پيروزى در موارد ياد شده به‌معانى زير است: فتح مكه، يا گشوده شدن سرزمين مشركان، پيروزى الهى و پيامبر صلى الله عليه و آله بر همه بندگان؛ يارى شدن محمد؛ يارى شدن به وسيله محمد؛ قضاوت و داورى عذاب شدن مشركان در دنيا؛ و پاداش و كيفر در روز قيامت. [٤]

در تفسير قمى در باره آيه شريفه «وَ أُخْرى‌ تُحِبُّونَها نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ» [٥] آمده است: يعنى در دنيا با پيروزى قائم و نيز گفته است: فتح مكه. [٦]

در كتاب تأويل الايات از امام صادق درباره آيه شريفه: «قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِيمانُهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ» [٧] آمده است:

روز فتح روزى است كه دنيا بر قائم گشوده مى‌شود، و ايمان آوردن كسانى كه پيش از آن مؤمن نبوده و اين پيروزى را باور نداشته‌اند سودى ندارد. كسى كه از قبل ايمان آورده باشد، ايمان او سود دارد و در نزد خداوند از قدر و منزلت برخوردار است و روز قيامت‌

[١] حديد (٥٧)، آيه ١٠.

[٢] صف (٦١)، آيه ١٣.

[٣] نصر (١١٠)، آيه ١.

[٤] ر. ك. مجمع البيان، ج ٣، ص ٢٠٧؛ ج ٤، ص ٥٣١؛ ج ٨، ص ٣٣٢؛ ج ٩، ص ٢٣٣؛ ج ١٠، ص ٥٥٤.

[٥] صف (٦١)، آيه ١٣.

[٦] تفسير قمى، ج ٢، ص ٣٦٦؛ تفسير صافى، ج ٥، ص ١٧١؛ نور الثقلين، ج ٥، ص ٣١٨؛ بحار، ج ٥١، ص ٤٩.

[٧] سجده (٣٢)، آيه ٢٩.