با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٠ - منزل امام عليه السلام در مكه

واقدى گويد: به پيامبر گفته شد: آيا در خانه خويش در شعب فرود نمى‌آييد؟ فرمود:

«مگر عقيل براى ما خانه‌اى گذاشته است؟» [١] عقيل خانه رسول خدا صلى الله عليه و آله و خانه برادران و خواهرانش را در مكه فروخته بود.

سيد على خان شيرازى درباره سبب اين مصادره مى‌گويد: عقيل خانه‌هاى مسلمانان بنى‌هاشم در مكه را فروخته بود. در حالى كه قريش خانه‌هاى مسلمانان را به كسانى كه اسلام نياورده بودند مى‌داد، وى خانه‌هاى خويشاوندانش، حتى خانه رسول‌خدا صلى الله عليه و آله را به فروش رساند. در نتيجه هنگام ورود رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز فتح مكّه به اين شهر، به ايشان گفته شد: اى رسول خدا صلى الله عليه و آله، آيا در خانه خويش فرود نمى‌آييد؟ حضرت فرمود:

مگر عقيل خانه‌اى براى ما گذاشته است. [٢]

اما شيخ طوسى دليل اين مصادره را نه اسلام تنها، بلكه، هجرت دانسته است؛ آن جا كه مى‌گويد: چون در روز فتح مكّه به پيامبر (ص) گفته شد: آيا در خانه خويش فرود نمى‌آييد؟ فرمود: «مگر عقيل خانه‌اى براى ما گذاشته است؟»؛ زيرا عقيل پس از رفتن بنى‌هاشم به مدينه، خانه‌هاشان را فروخته بود. [٣]

اعتقاد ما در پاسخ سؤال مطرح شده در باره سبب انتخاب خانه عباس بن عبدالمطلب اين است كه بدون شك امام در انتخاب اين خانه؛ از نظر مالى اجبارى نداشته است. زيرا ايشان متمكن و مالدار بود، و اين امكان را داشت و بلكه برايش آسان بود كه براى خود و ديگر افراد كاروان حسينى يك يا چند خانه را در مكه مهيا سازد. به باور ما همه انگيزه‌هاى معقول اين انتخاب، چه آنهايى را كه در مقام پرسش مطرح كرده‌ايم و يا آنهايى را كه يادآور نشده‌ايم قابل جمع هستند. بنابر اين امكان دارد كه ميان سبب‌هاى سياسى، اجتماعى و تبليغى و ديگر سبب‌ها را جمع كرد؛ تا همه آنها در يك راستا قرار بگيرند و علت تامّه اين انتخاب را تشكيل دهند.

[١]- مغازى، ج ٢، ص ٨٢٩.

[٢] الدرجات الرفيعه، ص ١٥٤؛ و ر. ك. الذريعه، ج ٨، ص ٦٠.

[٣] التبيان، ج ٩، ص ٣٦٩؛ مجمع‌البيان، ج ٩، ص ١٤٧.