از چيزهايى كه اعتقاد به وقوع تغيير به عمره مفرده را تضعيف مى‌كند، قول مشهور عدم جواز تغيير عمره مفرده است. مرحوم پدرم قدس سره گويد: مشهور ميان اصحاب- رضوان الله عليهم- اين است كه هر كس در ماه‌هاى حج به قصد عمره تمتع وارد مكه شود، جايز نيست كه آن را به عمره مفرده تبديل كند؛ و نيز جايز نيست كه پيش از انجام حج از مكه بيرون رود؛ زيرا با حج مرتبط است. آرى ابن ادريس معتقد است كه حرام نيست و مكروه است؛ اما اخبار وارده اين نظر را مردود مى‌شمرد. [٢]

همچنين اين كه چنانچه تغيير، ناشى از جلوگيرى و منع ظالم باشد، خروج از احرام شخص باز داشته شده از حج با قربانى كردن است، نيز اعتقاد به وقوع تغيير به عمره مفرده را تضعيف مى‌كند. چنان كه شهيد اول در «دروس» [٣] و نيز شهيد ثانى در «مسالك» بدان اشاره كرده‌اند. [٤]

بنابر اين ناگزير بايد عباراتى «كه از ظاهرشان تغيير بر مى‌آيد تأويل كرد؛ و معيار مورد استناد عبارت شيخ مفيد در ارشاد است كه مى‌گويد: «لأَنَّه لَمْ يتمكن من تمام الحج» (زيرا او نتوانست حج را كامل كند). اما نقل وارده در برخى كتاب‌ها كه آن حضرت عليه السلام «لم يتمكن من اتمام الحج» (نتوانست حج را به پايان برد)، متعلق به دوران بعد از كتاب ارشاد مفيد است؛ و شايد به سبب تصحيفى ناخواسته يا تصرفى خواسته و مبتنى بر عدم قائل شدن تمايز ميان «التمام» و «الاتمام» واقع شده باشد.

[١] بر خلاف آنچه مجلسى در مرآة العقول (ج ١٨، ص ٢٣٤) احتمال داده است؛ آنجا كه مى‌گويد: «و در روايت عمر بن زيد آمده است كه چون هلال ذى حجه را مشاهده كرد؛ و حمل بر استحباب مى‌شود، چرا كه حسين عليه السلام پس از عمره‌اش، در روز ترويه بيرون رفت؛ و پاسخش اين است كه او ناچار بود.»

[٢] ذخيرة الصالحين، ج ٣، ص ١٢٤.

[٣] شهيد اول گويد: «هرگاه دشمنى مُحرم را از پايان بردن مناسك باز دارد- چنان كه در المحصر گذشت- وراه ديگرى نداشته باشد قربانيش را سر مى‌برد يا نَحر مى‌كند؛ و به طور كامل از احرام بيرون مى‌آيد» (الدروس، ج ١، ص ٤٧٨).

[٤] مسالك الافهام، ج ٢، ص ٣٨٨.