مكه و انتشار اسلام در آن شهر سكنى گزيدند مراد بودند. مؤيد اين باور اين است كه تاريخ در باره پيوستن كسى از مكيان به امام و رفتن همراه وى به عراق چيزى نقل نكرده است.

دورانى كه ابا عبد الله الحسين عليه السلام در مكه مكرمه سپرى كرد، بلندترين مقطع نهضت مقدس حسينى است بدون شك در اين مدت ١٢٥ روز امام عليه السلام ارتباطها، ديدارها، گفت و گوها، مكاتبه‌ها و تلاش‌هاى فراوان ديگرى داشته است؛ كه چنانچه تاريخ همه آنها را به طور مفصل نقل مى‌كرد، مورخان و پژوهشگران و محققان، بسيارى از ابهام‌هاى مربوط به رويدادهاى اين نهضت مقدس را روشن مى‌ساختند.

ولى اينك- همان طور كه در آغاز اين مقدمه گفتيم- با كمال تأسف، تاريخ درباره دوران مكى به جز اشاره هايى كلى و به دور از بيان جزئيات تاريخى چيزى نقل نكرده است؛ كه آن نيز براى پاسخ به سؤال‌هاى فراوانى كه ممكن است در ذهن كسانى كه درباره اين دوره‌و ماجراهاى پس از آن تأمل مى‌ورزند خطور كند، كافى نيست.

به طور كلى حوادث مربوط به اين دوران از نظر تاريخى در محورهاى زير قابل مطالعه است:

١- روى آوردن مردم مكه به امام و پذيرايى از آن حضرت و در فشار قرار گرفتن عبد الله بن زبير و حكومت محلى اموى در مكه از اين بابت.

٢- تلاش برخى بزرگان امت براى جلوگيرى از رفتن امام به عراق، در چارچوب ديدارها و گفت و گوهاى خيرخواهانه و مشورتى و برخى مكاتبه‌ها.

٣- نامه‌هاى كوفيان به امام عليه السلام و نامه‌هاى امام عليه السلام به آنان و مردم بصره.

٤- اعزام مسلم بن عقيل به سوى كوفه.

٥- خطبه‌هاى امام عليه السلام در آستانه ترك مكه و آخرين تلاش‌هاى انجام شده براى جلوگيرى وى از رفتن به عراق.

مجموع روايت‌هاى تاريخى وارده در چارچوب محورهاى فوق، در مقايسه با وقايع و رويدادهايى كه در اين مدت ١٢٥ روز ممكن است اتفاق افتاده باشد، بسيار اندك به شمار مى‌رود. به ويژه آن كه مكه مكرمه در اين دوره مركز آمد و شد گروه‌هاى فراوان حاجى و عمره‌گزارى بود كه از جاى جاى جهان اسلام به اين شهر مى‌آمدند؛ و در ميان آنها شخصيت‌هاى بزرگ فراوانى بودند كه بسيار بعيد مى‌نمايد به طور مكرر و براى‌