با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨ - ساختار قبيلهاى مكه مكرمه
تيرههاى گوناگون تشكيل مىشد. قريش شامل ٢٥ تيره بود [١]؛ و بهمحض اين كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نبوت خود و انتخاب جانشين خويش را به طور رسمى اعلام كرد، يك صدا به سركردگى خاندان اموى به مخالفت برخاست؛ و با سرسختى هر چه تمامتر از پذيرش نبوت، كتاب و جانشين رسول خدا صلى الله عليه و آله سرباز زد؛ و تأكيد كرد كه همه امكانات مادى و معنويش را براى جلوگيرى عرب و به ويژه مردم مكه از پيروى محمد و در آمدن به دين او بسيج خواهد كرد.
جامعه مكى آن روز از دو بخش عمده زير تشكيل مىگشت:
١. اكثريتى نيرومند متشكل از ٢٣ تيره قريش و موالى و احابيش [٢] همپيمان با آنها.
٢. اقليتى متشكل از رسول خدا صلى الله عليه و آله و تيره بنى هاشم؛ تيره بنى مطلب بن عبد مناف؛ موالى و احابيش همپيمان با اين دو تيره و نيز كسانى كه به دين اسلام گرويده بودند. [٣]
قبايل مكه تصميم گرفتند با به كارگيرى تمام امكانات، محمد صلى الله عليه و آله را از بنىهاشم جدا سازند؛ و چنانچه بنى هاشم بر حمايت او پافشارى كنند، آنان را از ديگر قبايل جدا كنند و به محاصره درآورند تا در انزوا قرار دهند. در صورت ثمربخش نبودن اين روشها، قبايل مكلف شدند كه هر كدام يك تن را از ميان خود برگزيند تا دسته جمعى در كشتن محمد صلى الله عليه و آله شركت جويند و خون او به عهده قبايل گوناگون بيفتد و بنى هاشم توان خونخواهى او را نداشته باشد. چنانچه تلاش قتل هم به فرجام نرسد، بايد تا نابودى كامل محمد و دعوتش با وى رودررو بجنگند. [٤]
اما مخالفان دعوت محمدى، پس از بالا گرفتن كار رسول خدا صلى الله عليه و آله و نيرومند شدن شوكت و اقتدار آن حضرت، از بنى هاشم و به ويژه على عليه السلام، شكستهاى بزرگ، صدمههاى سنگين و مصايب هولناكى را به ويژه در جنگ بزرگ بدر كه همه نيروهايش را بسيج كرده بود پذيرا گشت. زيرا «هيچ يك از سران قريش نماند، مگر آن كه مالى را براى تجهيز سپاه اختصاص داد؛ و عهد كرده بودند كه هر كس همراه سپاه بيرون نيايد خانهاش
[١] ر. ك. مروج الذهب، ج ٢، ص ٢٧٥.
[٢] حبيشِى نام منطقهاى است پايين مكه به فاصله شش ميل. به آنان احابيش قريش مىگويند، زيرا با قريش همپيمان شدند كه براى هميشه در كنار آنان باشند. (مجمع البحرين، ج ٢، ص ١٢٣؛ معجم البلدان، ج ٢، ص ٢١٤).
[٣] كتاب خلاصة المواجهة مع الرسول وآله، ص ٢٣- ٢٤.
[٤] همان.