٥- در اين سخن حضرت كه مى‌فرمايد: «خويشاوندان پيامبر از وى منحرف نگشته‌اند و در بهشت بر وى گرد مى‌آيند، تا چشم‌هايش بدان وسيله روشن و وعده‌اش به وسيله آنها عملى گردد»، اشاره است به اين كه مسير اهل بيت عليهم السلام همان مسير رسول خدا صلى الله عليه و آله است و اينان نيز همان درجه و منزلت او را دارند و با كرامتى كه خداوند در دنيا و آخرت به آن بزرگواران اختصاص داده است، چشمان رسول خدا صلى الله عليه و آله روشن مى‌گردد. [١] شايد اين سخن حضرت كه مى‌فرمايد: «وعده‌هايش را به وسيله آنان عملى سازد»، اشاره دارد به اين كه وعده الهى مبنى بر پيروزى دين خداوند بر همه اديان روى زمين به دست مردى از فرزندان پيامبر صلى الله عليه و آله و از فرزندان حسين عليه السلام يعنى امام مهدى منتظر عليه السلام تحقق خواهد يافت. [٢]

خطبه دوّم‌

تأمل در محتواى خطبه دوم و عدم ارتباط مضامين آن با مضامين خطبه نخست، گمان تفاوت مناسبت زمانى و مكانى دو خطبه را تقويت مى‌كند. ولى حائرى صاحب كتاب معالى السبطين، پس از نقل خطبه نخست از لهوف ابن طاووس مى‌گويد: «و پس از

[١] محمد بن مسلم گويد: از امام باقر و امام صادق عليهما السلام شنيدم كه مى‌گويند: خداوند به عوض شهادت‌حسين عليه السلام، امامت را در فرزندانش، شفا را در تربتش و اجابت دعا را بر سر قبرش قرار داد؛ و روزهاى آمد و شد زائران وى از عمرشان محسوب نمى‌گردد.

محمد بن مسلم گويد: به امام صادق عرض كردم: اگر اينها از قِبَل حسين به ديگران مى‌رسد، به خودش چه خواهد رسيد؟ فرمود: خداى متعال او را به پيامبر صلى الله عليه و آله ملحق ساخته است و با او در يك درجه و منزلت است؛ آنگاه اين آيه شريفه را تلاوت فرمود: «وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ» (طور، آيه ٢١) (بحار، ج ٤٤، ص ٢٢١).

[٢] روايت‌ها در اين معنى فراوان است و جويندگان مى‌توانند آنها را در كتاب‌هاى تأليف شده در موضوع غيبت امام زمان عليه السلام بيابند؛ مانند غيبت طوسى، غيبت نعمانى، كمال‌الدين صدوق و كتاب معجم احاديث المهدى، كه مجموعه اين احاديث را در بردارد.